'Viski' Deyip Geçilmemeli

Asaf Vodvil 17.09.2016

Viski sadece sarhoş olmak için içtiğimiz acı, sert bir içki değildir. Fazlası, çok fazlası var...

Bir kişi ‘gördüm’ diyorsa anlamıştır, zaten anlamamışsa hiçbir şey demeden ‘bakmaya’ devam eder. Bu durum, sıradan konularda bir dikkat meselesidir. Disiplinlerdeyse dikkat her ne kadar gerekli olsa da yeterli olmaz, bilgiye de ihtiyaç duyar. Viski de tarihi, kültürü, tat skalası nedeniyle bir disiplindir ve dikkat tek başına görmek yetmez. Viskiyi, çok geniş bir konu olması nedeniyle anlaşılabilir kılmak için kısa kısa bilgiler vererek açıklamaya çalışacağım.


Viski hakkında kısa kısa

  • Hayat suyu anlamına gelen viski, Keltçe ‘uisge beatha’dan (usku ba) türemiştir.
  • İrlanda ve İskoçya hala ‘biz bulduk’ kavgası yapmaya devam ediyor olsa da viski adına ilk kayıda 15. yüzyıldan kalan İskoç bir papazın notlarında rastlanmıştır.
  • Viskinin hammaddesi tahıldır. Üretim yerine göre hammadde değişkenlik gösterse de tahıl olarak arpa başı çeker.
  • İskoçya’da ‘whisky’, İrlanda ve Amerika’daysa ‘whiskey’ olarak yazılır. İskoçya ve İrlanda’daki fark sahiplenme nedeniyle çıkmış olabilecekse de Amerika’nın ‘whiskey’ yazımını kullanma nedeni, viskiyle İrlandalılar sayesinde tanışmış olmasıdır.
  • Bir içkiye viski denmesi için, ham maddesi tahıl olan %40+ alkol oranlı damıtık bir likidin minimum 3 yıl meşe fıçısında bekleme zorunluluğu vardır.
  • Viski tek malt ve harman olarak ikiye ayrılır. Tek maltta, adı üstünde tek tip malt dışında bir şey kullanılmazken, harman viskisi, arpa maltı harici diğer tahılları da (buğday, yulaf, mısır, çavdar) içerir. Ayrıca harman malt viskisi denilen, sadece arpa maltı viskilerinin karışımıyla yapılan viskiler de bulunmaktadır.
  • Bir zorunluluk olmasa da tek harman viskilerin buzsuz, oda sıcaklığında ve herhangi bir içecek ile karıştırılmadan içilmesi önerilir. Bunun nedeni ortalama minimum 10 yıl fıçıda yıllanan ve olgunlaşan bir içkinin zengin bir aroma ihtiva etmesi ve bu aromayı keşfetme ihtiyacıdır. Sadece bardaktaki viskiye bir kaç damla su eklenerek aromaların daha fazla açığa çıkması sağlanır.


Viski nasıl yapılır?

  • Tahılla birlikte su da çok önemli hammaddelerden biridir. Her üretici kullandıkları suyun kalitesinin devamlılığı için çalışmalar yapar, su kaynaklarının yakınlarında üretimhaneler de kurulur.
  • Amerikan viskileri 1, İskoç viskileri 2, İrlanda viskileri 3 kez damıtılır.
  • Viski fıçıya girmeden evvel su gibi berrak renktedir. Rengini yıllandığı fıçıdan alır. Renklendirici amacıyla karamel de kullanılır.
  • Amerikan viskilerinin çoğunluk hammaddesi mısırdır. Kanada’yla birlikte çavdar da mısırdan sonra en çok kullanılan tahıllardandır.
  • Amerika yasalarına göre viskiyi yıllandırmak için kullanılan meşe fıçıları yalnızca bir kez kullanılabilir. Sonrasındaysa kullanılan meşe fıçıları, böyle bir yasası olmayan İskoçya ve İrlanda’ya ihraç edilir.
  • İskoçya’da maltları kurutmak için turba denilen kömürler kullanılır. Bu nedenle viskilerinde karakteristik yanık, kömürsü kokular bulunur.
  • İrlanda’da ise maltlar saclarda kurutulduğundan, İskoç viskilerinde bulunan kokuya İrlanda viskilerinde rastlanmaz. (Gelişen, büyüyen ve kızışan viski endüstrisinde yeni yeni ortaya çıkan isli İrlanda viskilerini de bulmak mümkün olmaya başladı.)

Viski üretim merkezleri

  • İskoçya’da Highland, Lowland, Speyside, Islands, Campeltown bölgelerinde viski üretilir. Her bölgenin kendine has tat özellikleri vardır.
  • Amerika’da Bourbon ve Tennesse bölgeleri başı çeken viski üretim merkezleridir. Bilinenin aksine her Amerikan viskisi Bourbon değildir.
  • Yıllarca olgunlaşmayı bekleyen viski fıçıdayken hacminin %2-3’ünü buharlaşma nedeniyle kaybeder. Havaya karışan bu kısma ‘meleklerin payı’ denir.
  • Harman viskisi yapılırken, farklı fıçılarda olgunlaşan viskiler aynı fıçı ya da tankta birleştirilip tatlar karışana kadar bekletilir. Bu işleme ‘evlendirme’ denir.
  • Harman viskilerin şişesinde belirtilen yıl, harmanın içinde bulunan en genç viskiyle tanımlanır. Yani 12 yıllık bir viskide, 15-20 yıl boyunca olgunlaşmış viskiler de bulunabilir.
  • Türkiye’de 60’lı yıllarda Tekel tarafından viski üretilmiş. Tekel özelleştirildikten sonra bu viskinin üretimi durmuştur. (Rivayete göre bu viskiyi tattırmak için yurt dışından uzman/degüstatör getirilmiş ve viskiyi tadan uzman, ‘hımm çok güzel… ne bu?’ demiştir.)
  • İrlanda, İskoçya ve Amerika diye üçe ayrılarak bu günlere gelmişse de viski artık onlarca ülkede üretilen bir içkidir. Kanada, Japonya, İsviçre, Fransa, Tayvan, Hindistan başı çeken ülkelerdendir.


  • Dünyanın en çok satan viskisi Officer’s Choice isimli Hint viskisidir.
  • The Macallan M ‘Imperiale’, açık artırma ile 628.000 dolara alıcı bularak en pahalı viski unvanını almıştır.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.