Son İsyan-Yeniçeriler 1

Tolga Gerger 20.08.2016

Daha çok isyanlarıyla tanıdığımız Yeniçeri Ocağı nasıl kuruldu, Osmanlı İmparatorluğu'nun kanseri haline nasıl geldi?

Son İsyan-Yeniçeriler 1
Son İsyan-Yeniçeriler 1

Yeniçeriler Osmanlı Tarihinin en çok merak edilen figürlerinden bir tanesidir. Kuruluşu, gelişimi, isyanları ve kaldırılmasına kadar uzanan süreçte devlet yönetiminin merkezinde olmuşlardır. Ünlü tarihçimiz Cevdet Paşa, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasını, Rusya'da Strelitzlerin kaldırılmasına benzetir fakat oradaki farkı da anlatmadan geçemez.

"Strelitzler Rusya'nın sırtında bir ur idiler, Yeniçeriler ise devletin kalbinde bir kanserdi. Berikinin kaldırılması bir rahatlama, ikincisinin kaldırılması ise devlet için bir sıra müessesenin yıkımı ve yeniden kurulması demektir."
Son İsyan-Yeniçeriler 1

(Yeniçeri Ortaları kendi simgelerini taşırlardı. Bunu aynı zamanda dövme yapıp öldükten sonra mezarlarında kullanırlardı.)


Gerçekten de bakıldığında, o dönemde Yeniçeriler ordunun önemli bir gücünü teşkil etmektedir. Bektaşi öğretisine göre, Orhan Bey zamanında kurulmuştur. İlk zamanlar savaşta ele geçirilen esir Hristiyan askerlerden oluşan bu ordu, zamanla, alınan toprakların genişlemesi üzerine büyümüştür. Aslında Yeniçeri Ocağı, Kapıkulu sisteminin bir parçasıdır. Fakat bu parça zaman içinde önemli bir konuma gelmiştir.

Padişah Çelebi Mehmet zamanından itibaren devşirme sistemi başlamıştır. Sürücü ve Cambaz adı verilen devşirme toplayıcılar, Osmanlı topraklarında yaşayan Hristiyan çocuklarını, kimi zaman ailesinin rızasıyla, kimi zaman ise zorla alırlardı. Tarihçiliğimizin ne yazık ki üzerine düşmediği konulardan biri de Balkan tarihinde devşirme toplanması, bu konu üzerine yazılan eserleri irdelememesidir. Devşirme sistemi, Balkan tarihinde gerek halk hikayelerinde, gerekse hayatlarında çok derin izler bırakmıştır.

12 ile 16 yaş aralığında alınan bu çocuklar ilk etapta Türk ailelerine verilir, burada kültür ve davranış eğitimi alırlardı. Sonrasında Acemi Ocağına getirilip yine burada da sıkı bir eğitime tâbi tutulduktan sonra çok yetenekliler Enderun'a (Devlet adamı yetiştiren kurum), askeri anlamda becerisi olduğuna inanılanlar ise Yeniçeri Ocağına gönderilirdi.

Son İsyan-Yeniçeriler 1

Yeniçerilerin tek görevi askerlikti. İşte bu durum, savaş zamanında faydalı olmasına rağmen, barış zamanında huzursuz olmalarını açıklamaktadır. Yeniçeriler hakkında yapılan en büyük yanlışlardan biri de sayılarıdır. Devletin en güçlü olduğu Kanuni devrinde bile sayıları 10-12 bin civarındadır. Ne zaman ki devlet düzeninde zayıflama başlar, o zaman sayıları 30 binin üzerindedir.

Devletin kalbi sayılabilecek bu yaya ordusu, ilk kez 1446 yılında çocuk padişah II. Mehmet'i tahttan indirerek babasını tekrar başa geçirir. Fatih'in ölümünden sonra otorite boşluğunu fırsat bilerek İstanbul'u yağmalarlar. II. Beyazıt'ın, oğlu Selim'le olan mücadelesinde, Selim'in tarafında olup padişahı tahttan indirirler. Osmanlı tarihinin en sert hükümdarlarından biri olan Yavuz'a İran Seferi'nde isyan edip geri dönmesini sağlarlar. Devletin en güçlü olduğu Kanuni devrinde büyük bir ayaklanma gerçekleştirirler...

Artık kul olarak görülen Yeniçeriler her daim isyandadır ve sonraki zamanlarda daha çok güçlenecekler, devleti yönetmek isteyeceklerdir.


Devam edecek...

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.