Siyasi Mizah Güzeldir

İnci Vardar 18.08.2016

Günümüzde pek kalmadı ama eskiler bilir, özellikle seçim dönemlerinde siyasi mizah, liderlerin de zekalarını ve soğukkanlılıklarını ortaya koydukları harika bir yöntemdi.

80’li yılları portakalda vitamin olarak geçirenler bilmez, bir dönem liderler, seçim zamanlarında topluca televizyona çıkar, açık oturum yaparlardı. Birbirlerine sorular sorar, gazetecilerin sorularını yanıtlar, birbirlerine ince ince (ama kesinlikle saygısızlık yapmadan) laf sokarlardı. Bazı sorular ve cevaplar karşısında bıyık altından güldüklerini, sonucunda da vermek istedikleri mesajları verip seçimi halka bıraktıklarını hatırlıyorum. Velhasıl kelam (kelime seçimimin hangi yüzyıldan kaldığına dikkatinizi çekerim) o zamanlar münazara kültürü vardı ve güzeldi.

Amerika’daki seçimleri pek takip etmediğim için emin olamıyorum ama galiba onlarda bu lider kapıştırma geleneği hâlâ devam ediyor. Bir de onlar, bizde pek fazla kalmayan bir şey daha yapıyorlar: Siyasi mizah.

Bazı örneklerini çok yadırgıyorum ama belki yeni nesil böyle şeyleri tutuyordur. Mesela Comedy Central’ın "Roast" diye bir olayı var, ünlüler, başka ünlüleri sırayla (afedersiniz) itin kulağına sokuyorlar. Bunlardan birine Donald Trump da katılmış mesela. Saçından giriyorlar, başkanlığa aday olmasının akıl dışılığından çıkıyorlar, başarısız projelerinden giriyorlar, yanlış telafuzlarından çıkıyorlar... En ufak açığına kadar adamı aşağılamak için ellerinden geleni artlarına koymuyorlar ve Donald Trump bunları canlı canlı dinlerken ne yapıyor dersiniz? Pişmiş kelle gibi sırıtıyor. İçinde ne fırtınalar kopuyordur bilmiyorum ama adam ağzını açıp "Sen kimsin yeaa?!" bile demiyor. Sen ben öyle kolay yapamayız o işi. Birileriyle dalga geçeceksek bile çok kırıcı olmamak için biraz durup düşünürüz. Bunların fütursuzluğu çok acayip geliyor bana bu yüzden.

Diğer yandan, oradaki halk da bir tuhaf. Geçenlerde yine komedi amaçlı hazırlanmış bir video izledim ve duyduklarıma inanamadım. Bu insanların Triumpf the Insult Comic Dog diye bir karakteri var. Onun da temel amacı, insanların çeşitli açıklarını bulup aşağılamak, "Bakın ne kadar da aptallar" dedirtmek. Bu kukla köpek, Donald Trump taraftarlarından seçme bir grubu bir test grubuna sokuyor ve aslında uydurma olan Trump projelerine nasıl tepki vereceklerini ölçüyor. Projeler arasında şöyle şeyler var:

  • Bazı translar kadın tuvaletlerini kullandıkları için, kadınların kendilerini daha güvende hissetmeleri adına, tüm kadınlar tuvaletlerine acil durumda kullanmak üzere silah otomatları yerleştirelim.
  • Bazıları Hillary Clinton’a sadece kadın olduğu için oy vermeyi düşünüyor, bu nedenle Hillary kadın olduğunu kanıtlasın.
  • Meksikalıları dışarıda tutmak için bir duvar yapmak zaman alacak; onu yapana kadar görünmez bir elektrikli sınır koyalım ve yabancılara tasma takalım, böylece sınırı geçecekleri zaman çarpılsınlar.
  • İçerideki Meksikalıları ülkeden atmak için, bu insanların yoğun olduğu bölgelere umumi tuvaletler yapalım. Onlar tuvalete girdikleri zaman da kapıyı dışarıdan kilitleyelim, insanları tuvaletlerle birlikte sınır dışına çıkaralım.
  • Pek çok Meksikalı kadın evlerimizde temizlik yapıyor. Onlar için evler yapalım, içeri girdiklerinde tamamen kilitlensin ve hepsini evlerle birlikte sınır dışına çıkaralım; sonra da onlara bu evleri satalım.

İnsanların Trump’ı destekleme nedenleri arasında dobralığı, siyasetçi gibi davranmaması, onlara duymak istediklerini söylemesi, bir planının olması gibi maddeler bulunuyor. İşte bu nedenlerle Trump’a oy vereceklerini söyleyenler, yukarıda saydığım projeler konusunda "Hayatımda bu kadar saçma bir şey duymadım!" demek yerine "Tabii, olabilir, belki üzerinde biraz daha düşünüp daha iyi dile getirmek gerekebilir" gibi tepkiler veriyorlar. Mesela bir tanesi görünmez elektrikli sınırı çok mantıklı buluyor ama tasmadan biraz rahatsız oluyor. Bunun yerine önerisi, insanları işaretlemek ve sadece göçmenlere elektrik vermek için onlara bir şey enjekte etmek; üstelik bunu da çaktırmadan, aşılama kisvesi altında yapmak.

Şimdi hem böyle insanlar hem de bu tip bir mizah anlayışı sadece Amerika’da var diye düşünebilirsiniz ama öyle değil. İnsanların düşüncesizliğiyle, eğitimsizliğiyle, aptallık saydığımız tavırlarıyla alay etmeye biz de bayılıyoruz. Sosyal medyada, siyasi mitinglerden sonra halkın verdiği coşkulu tepkilerle alay edilen bir sürü video var ve o videoları izlerken, eğer bizim görüşümüze tersse, "Bak geri zekalıya, bak hıyara" diye paylaşıyoruz. Biri sokakta kendisine aniden yöneltilen genel kültür sorusuna yanlış cevap verirse veya kem küm ederse hemen aptal diye yaftalayıp kendimizi ayrıştırıyoruz.

Bizim yapamadığımız şey, bunları açık açık, televizyonda söylemek. Kendi sırça fanusumuz içinde verip veriştiriyoruz sadece. Ben bu konuda Amerikalıları en azından daha dürüst bulduğumu söyleyebilirim. Evet, bazen çok ileri gittiklerini düşündüğüm ve yadırgadığım doğru. Ama en azından sinsice arkadan dolanmak, halkın ya da liderlerin arkasından konuşmak yerine, düşündüklerini açık açık söyleyebiliyorlar.

Bir zamanlar biz de bunu yapabiliyorduk. Gazeteciler liderlerle alay edebiliyor, karşılığında zekice cevaplar alıp susabiliyordu. Liderler kendi aralarında, bağırmadan, birbirlerine çamur atmadan, son derece mizahi bir şekilde tartışabiliyordu. O anlayışa dönmemizin gerekli olduğunu, bunun bizi de daha zeki ve anlayışlı insanlar yapacağını düşünüyorum. Çünkü bu anlayış olmadığı zaman siyaset, nefret saçan küfürlere, çizimleri dışında pek de bir komedisi olmayan mizaha, fikirler yerine yükselen seslerin çarpıştığı tartışmalara dönüşüyor.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.