Serotonin ve Melatonin

Bihter Kartheuser 16.09.2016

Mutluluk hormonu serotonin ile uyku hormonu melatonine dair farkındalık geliştirmek psikolojik sağlığınız için önemli.

Serotonin mutluluk ve memnuniyet gibi duyguları artıran bir monoamin nörotransmitterdir. Yani sinir hücreleri arasındaki mesaj iletimini sağlar. Serotonin hormonu düşük olduğunda bağışıklık sistemi düşer ve depresif bozukluklar görülür. Diğer bir nörotransmitter benzeri hormon olan melatonin ise serotoninin dönüştürülmesi aracılığıyla açığa çıkan amino asit triptofandır. Melatonin bedendeki uyku döngüsü, hormonların salgılanması, vücut ısısı gibi 24 saatlik döngülerden sorumludur. Beyinde melatoninin düşük olması huzursuz uyku ya da insomnia gibi rahatsızlıklara sebep olabilir. Bazı hallerde düşük melatonin seviyelerinin Alzheimer rahatsızlığına sebep olduğu da görülür.

Serotonin mutluluk ve memnuniyet gibi duyguları artıran bir monoamin nörotransmitterdir. Yani sinir hücreleri arasındaki mesaj iletimini sağlar. Serotonin hormonu düşük olduğunda bağışıklık sistemi düşer ve depresif bozukluklar görülür. Diğer bir nörotransmitter benzeri hormon olan melatonin ise serotoninin dönüştürülmesi aracılığıyla açığa çıkan amino asit triptofandır. Melatonin bedendeki uyku döngüsü, hormonların salgılanması, vücut ısısı gibi 24 saatlik döngülerden sorumludur. Beyinde melatoninin düşük olması huzursuz uyku ya da insomnia gibi rahatsızlıklara sebep olabilir. Bazı hallerde düşük melatonin seviyelerinin Alzheimer rahatsızlığına sebep olduğu da görülür.

Serotonin ve Melatonin
Serotonin ve Melatonin

Serotonin Yoksunluğu

Serotonin Yoksunluğu

Çok sayıda bilimsel araştırmaya rağmen serotonin hâlâ gizemini korumaya devam eder. Araştırmalar, hücrelerin serotonin hormonu alamaması durumunda kişilerin depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, kaygı bozukluğu, panik ve asabiyet gibi rahatsızlıklarla karşılaştığını gösterir. Diğer yandan serotonin hormonunu artırmak için kullanılan ilaçların çoğunun da plasebo etkisi yarattığı söylenir. Ancak tıp dünyası serotonini henüz tam anlamıyla tanımlayamadığından eksikliğinden ya da fazlalığından kaynaklanan sıkıntılara da kalıcı çözümler getirebilmiş değil.

Çok sayıda bilimsel araştırmaya rağmen serotonin hâlâ gizemini korumaya devam eder. Araştırmalar, hücrelerin serotonin hormonu alamaması durumunda kişilerin depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, kaygı bozukluğu, panik ve asabiyet gibi rahatsızlıklarla karşılaştığını gösterir. Diğer yandan serotonin hormonunu artırmak için kullanılan ilaçların çoğunun da plasebo etkisi yarattığı söylenir. Ancak tıp dünyası serotonini henüz tam anlamıyla tanımlayamadığından eksikliğinden ya da fazlalığından kaynaklanan sıkıntılara da kalıcı çözümler getirebilmiş değil.

Serotonin ve Melatonin
Serotonin ve Melatonin

Serotonin, PROXavier Béjar

Serotonin, PROXavier Béjar

Serotonin ve Melatonin Arasındaki İlişki

Serotonin ve Melatonin Arasındaki İlişki

Serotonin hormonu fazla olduğunda uykusuzluk, az olduğunda ise uyku hali yaşanır. Derin uyku fazı olan REM uykusu sırasında beyin, serotonin hormonunun işlevini durdurur. Bu aşamada da melatonin hormonu devreye girerek bedeni karanlığa ve uykuya hazırlar. Yani bu iki hormon bir bakıma iş birliği içinde bedenin duygu durumlarını ve fiziksel durumlarını düzenlerler.

Serotonin hormonu fazla olduğunda uykusuzluk, az olduğunda ise uyku hali yaşanır. Derin uyku fazı olan REM uykusu sırasında beyin, serotonin hormonunun işlevini durdurur. Bu aşamada da melatonin hormonu devreye girerek bedeni karanlığa ve uykuya hazırlar. Yani bu iki hormon bir bakıma iş birliği içinde bedenin duygu durumlarını ve fiziksel durumlarını düzenlerler.

Serotonin Nasıl Artırılabilir?

Serotonin Nasıl Artırılabilir?

Araştırmalar bedenimizdeki serotoninin yüzde 95’inin bağırsakta bulunduğunu gösterir. Yani beyinle bağırsaklar arasında devamlı bir bilgi alışverişi söz konusu. Bir amino asit olan 5-HTP triptofan serotonine, ardından serotonin de melatonine dönüşür. Serotonin miktarının fazla olması odaklanmaya yardımcı olur, enerji verir ve morali yükseltir. Triptofan bakımından zengin gıdalar bedende 5-HTP sentezlenmesini dolayısıyla serotonin artışını sağlar. Bu gıdaların bir kısmı, kuruyemiş, tohumlar, tofu, peynir, kırmızı et, tavuk, hindi, balık, yulaf, fasulye, mercimek ve yumurta olarak sıralanabilir.

Araştırmalar bedenimizdeki serotoninin yüzde 95’inin bağırsakta bulunduğunu gösterir. Yani beyinle bağırsaklar arasında devamlı bir bilgi alışverişi söz konusu. Bir amino asit olan 5-HTP triptofan serotonine, ardından serotonin de melatonine dönüşür. Serotonin miktarının fazla olması odaklanmaya yardımcı olur, enerji verir ve morali yükseltir. Triptofan bakımından zengin gıdalar bedende 5-HTP sentezlenmesini dolayısıyla serotonin artışını sağlar. Bu gıdaların bir kısmı, kuruyemiş, tohumlar, tofu, peynir, kırmızı et, tavuk, hindi, balık, yulaf, fasulye, mercimek ve yumurta olarak sıralanabilir.

Serotonin salgılanması kendi içinde bir döngü olduğundan, moral düşüklüğü yaşandığında, kişiler moral yükseltecek işlerle uğraştıklarında serotonin miktarı yükselir. Serotonin miktarı yükseldiği için de moral de daha yüksek olur. Bunun yanı sıra yoga veya egzersiz yapmak, gün ışığına çıkmak ya da tam spektrum ışık altında bulunmak da serotonin hormonunu artırır. Yani aslında ne kadar bilinçli yaşarsanız, mutsuzluğun ve moral düşüklüğünün önüne geçmek elinizde, diğer bir deyişle davranış biçiminizin ve alışkanlıklarınızın hormon düzeylerinizi etkilediğini akılda tutmakta fayda var!

Serotonin salgılanması kendi içinde bir döngü olduğundan, moral düşüklüğü yaşandığında, kişiler moral yükseltecek işlerle uğraştıklarında serotonin miktarı yükselir. Serotonin miktarı yükseldiği için de moral de daha yüksek olur. Bunun yanı sıra yoga veya egzersiz yapmak, gün ışığına çıkmak ya da tam spektrum ışık altında bulunmak da serotonin hormonunu artırır. Yani aslında ne kadar bilinçli yaşarsanız, mutsuzluğun ve moral düşüklüğünün önüne geçmek elinizde, diğer bir deyişle davranış biçiminizin ve alışkanlıklarınızın hormon düzeylerinizi etkilediğini akılda tutmakta fayda var!

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.