Sebze Zannettiğin O Kabak, Ya Meyve İse?

Oğuz Taktak 15.06.2016

Gelin, sebze sandığınız meyvelere ya da meyve sandığınız sebzelere bir bakın.

Meyve ve sebze kavramlarının sınırları daha belirgin çizilse, bir takım soruların cevaplarını vermek pek de zor olmayacak. Nedir mesela o sorular?

Misal; "Hıyar sebze midir meyve midir?" Evet, sorumuz bu.
(Hıyar yerine domates ya da başka bir şey de diyebilirsiniz.)

Bu sorunun cevabı nice dost sohbetlerinde arandı. Olmadı, internetlere yazıldı. Hatta Google'a soruldu. Neydi yahu bu insanların derdi? Bir meyveye sebze muamelesi yapmak onlara biraz koyuyor muydu? Yoksa bu sorunun cevabını öğrenince çok mu rahatlayacaklardı? Yıllardır sebze olarak bildikleri hıyarın hayatlarındaki yeri, meyve olduğu kanıtlanınca değişecek miydi? Orasını bilmiyorum. Ama şimdi kafalardaki o bütün soru işaretlerini gidermeye çalışacağım.

Bize öğretilen, sebze ve meyveler arasında çok büyük ve çok bilimsel farklılıklar olduğu.
Nedir o farklar?

Ya da şöyle sorayım;

Meyve nedir?
Genel bir kural olarak meyve, tohumlar içerir.

Sebze nedir?
Eğer bir şeyin yaprakları, kökü ve gövdesi varsa muhtemelen sebzedir.

Şimdi bunu okuyunca kafalar biraz daha karıştı mı? Güzeeel. O zaman şöyle yapalım: Aşağıda bir takım sebze ve meyveleri sıralayıp aralarındaki farklardan konuşalım.

Meyve ve sebze kavramlarının sınırları daha belirgin çizilse, bir takım soruların cevaplarını vermek pek de zor olmayacak. Nedir mesela o sorular?

Misal; "Hıyar sebze midir meyve midir?" Evet, sorumuz bu.
(Hıyar yerine domates ya da başka bir şey de diyebilirsiniz.)

Bu sorunun cevabı nice dost sohbetlerinde arandı. Olmadı, internetlere yazıldı. Hatta Google'a soruldu. Neydi yahu bu insanların derdi? Bir meyveye sebze muamelesi yapmak onlara biraz koyuyor muydu? Yoksa bu sorunun cevabını öğrenince çok mu rahatlayacaklardı? Yıllardır sebze olarak bildikleri hıyarın hayatlarındaki yeri, meyve olduğu kanıtlanınca değişecek miydi? Orasını bilmiyorum. Ama şimdi kafalardaki o bütün soru işaretlerini gidermeye çalışacağım.

Bize öğretilen, sebze ve meyveler arasında çok büyük ve çok bilimsel farklılıklar olduğu.
Nedir o farklar?

Ya da şöyle sorayım;

Meyve nedir?
Genel bir kural olarak meyve, tohumlar içerir.

Sebze nedir?
Eğer bir şeyin yaprakları, kökü ve gövdesi varsa muhtemelen sebzedir.

Şimdi bunu okuyunca kafalar biraz daha karıştı mı? Güzeeel. O zaman şöyle yapalım: Aşağıda bir takım sebze ve meyveleri sıralayıp aralarındaki farklardan konuşalım.

Mantar

Bunu da düşündünüz değil mi? Eh, hıyarı düşünen mantarı neden düşünmesin. Ben söyleyeyim; mantar ne sebze ne de meyvedir. (Tam Cem Yılmaz'ın gösterilerinde gündeme getirdiği "neither nor" kalıbını kullanmalık an.) Onların ne tohumları, ne kökleri, ne de büyümek için ışığa ihtiyaçları var. Yani aslında mantarlar, mantarla ürüyorlar.

Mantar

Bunu da düşündünüz değil mi? Eh, hıyarı düşünen mantarı neden düşünmesin. Ben söyleyeyim; mantar ne sebze ne de meyvedir. (Tam Cem Yılmaz'ın gösterilerinde gündeme getirdiği "neither nor" kalıbını kullanmalık an.) Onların ne tohumları, ne kökleri, ne de büyümek için ışığa ihtiyaçları var. Yani aslında mantarlar, mantarla ürüyorlar.

Zeytin

Zeytin, zeytin ağacının tohumlarından doğar. Bizim mutfağımızda acı ve tuzlu tadı nedeniyle genellikle sebze olarak tanımlanırlar ama zeytin meyvedir arkadaşlar.

Zeytin

Zeytin, zeytin ağacının tohumlarından doğar. Bizim mutfağımızda acı ve tuzlu tadı nedeniyle genellikle sebze olarak tanımlanırlar ama zeytin meyvedir arkadaşlar.

Mısır

Burada işler biraz karışıyor. Mısır, tam bir kombinasyon. Koçanı teknik olarak meyve. Ancak taneleri buğday ve arpa gibi düşünüldüğünde mısır, sebze olarak kabul ediliyor.

Mısır

Burada işler biraz karışıyor. Mısır, tam bir kombinasyon. Koçanı teknik olarak meyve. Ancak taneleri buğday ve arpa gibi düşünüldüğünde mısır, sebze olarak kabul ediliyor.

Patlıcan

Meyvedir.
Evet, patlıcan meyvedir. Yemiş olarak da sınıflandırılabilir. Biliyorsunuz patlıcan, içinde yenilebilir bir sürü tohum barındırır.

Patlıcan

Meyvedir.
Evet, patlıcan meyvedir. Yemiş olarak da sınıflandırılabilir. Biliyorsunuz patlıcan, içinde yenilebilir bir sürü tohum barındırır.

Bamya

Siz bamyayı sevmiyorsunuz ama biliyor musunuz ki o bir meyvedir! Belki bu söylediğim sizi biraz hayal kırıklığına uğrattı, belki bamyaya senelerce sebze muamelesi yaptığınız için biraz üzüldünüz ama yapacak bir şey yok.

Bamya

Siz bamyayı sevmiyorsunuz ama biliyor musunuz ki o bir meyvedir! Belki bu söylediğim sizi biraz hayal kırıklığına uğrattı, belki bamyaya senelerce sebze muamelesi yaptığınız için biraz üzüldünüz ama yapacak bir şey yok.

Biber

Yine kafalar karıştı değil mi? Siz onu mutfağınızda o kadar sebze olarak kabul ettiniz ki, dolapta bile "sebzelik" kısmına koydunuz... Kızarttınız, közlediniz ve bunları yaparken onun sebze olduğundan çok emindiniz. Ama biber sebze değil. Hayır, meyve de değil. Çünkü köklü, yapraklı ve çiçekli bir bitkidir. Ama içinde tohumları da vardır. Biber bir yemiştir.

Biber

Yine kafalar karıştı değil mi? Siz onu mutfağınızda o kadar sebze olarak kabul ettiniz ki, dolapta bile "sebzelik" kısmına koydunuz... Kızarttınız, közlediniz ve bunları yaparken onun sebze olduğundan çok emindiniz. Ama biber sebze değil. Hayır, meyve de değil. Çünkü köklü, yapraklı ve çiçekli bir bitkidir. Ama içinde tohumları da vardır. Biber bir yemiştir.

Kabak

Kabakları birer sebze gibi pişiriyorsunuz değil mi? Off, ne kadar da lezzetli oluyordur kim bilir? Ama bu arkadaş sebze olarak pişirilse de, içinde bir sürü tohum barındırıyor. Dolayısıyla, kabak meyvedir.

Kabak

Kabakları birer sebze gibi pişiriyorsunuz değil mi? Off, ne kadar da lezzetli oluyordur kim bilir? Ama bu arkadaş sebze olarak pişirilse de, içinde bir sürü tohum barındırıyor. Dolayısıyla, kabak meyvedir.

Bezelye

Minnak bir kozanın içinde bir sürü bezelye tanesi. Ne güzel şeydir bezelye. Mutfaklarımızda sebze sanıp pişirdiğimiz bezelye, işte o kozanın içindeki tohumlar sayesinde ne oluyor? Bildiniz, meyve!

Bezelye

Minnak bir kozanın içinde bir sürü bezelye tanesi. Ne güzel şeydir bezelye. Mutfaklarımızda sebze sanıp pişirdiğimiz bezelye, işte o kozanın içindeki tohumlar sayesinde ne oluyor? Bildiniz, meyve!

Çilek

Meyve mi? Değil.
Sebze mi? Yoo, ne münasebet!
Çilek ne sebze, ne de meyvedir. Burada da durum biraz karışıyor. Yemiş deseniz, o da değil.

Biz en iyisi çileğe "aksesuar meyve" diyelim.


Çilek

Meyve mi? Değil.
Sebze mi? Yoo, ne münasebet!
Çilek ne sebze, ne de meyvedir. Burada da durum biraz karışıyor. Yemiş deseniz, o da değil.

Biz en iyisi çileğe "aksesuar meyve" diyelim.


Şef Oğuz Taktak


Şef Oğuz Taktak


Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.