Polonun İngiltere'ye Yolculuğu

Yasin Abay 25.10.2016

Markalara ilham veren bu sporun kökleri bakın nerede yatıyor.

Polo, basit olarak at üstünde ve toplam 8 kişiyle oynanan bir oyun... Elbette bu oyunun nitelikleri, poloyu bir spor yapıyor. 8 kişi demiş olsak da, oyunda yer alan canlı sayısı atları da hesaba katınca 16 oluyor. Genelde İngilizlere ve batı dünyasına çok yakın görünen bu oyun ilginç bir şekilde aslen İngiltere’ye ait değil . Batı dünyası bu sporun ve ürünlerinin reklamlarını çok yapmış olsa gerek ki, bu oyunun içinde olmayanların poloya yönelik algısı, oyunun İngiltere veya en azından batı kökenli olduğu yönünde.

Polo, basit olarak at üstünde ve toplam 8 kişiyle oynanan bir oyun... Elbette bu oyunun nitelikleri, poloyu bir spor yapıyor. 8 kişi demiş olsak da, oyunda yer alan canlı sayısı atları da hesaba katınca 16 oluyor. Genelde İngilizlere ve batı dünyasına çok yakın görünen bu oyun ilginç bir şekilde aslen İngiltere’ye ait değil . Batı dünyası bu sporun ve ürünlerinin reklamlarını çok yapmış olsa gerek ki, bu oyunun içinde olmayanların poloya yönelik algısı, oyunun İngiltere veya en azından batı kökenli olduğu yönünde.

Polonun İngiltere'ye Yolculuğu
Polonun İngiltere'ye Yolculuğu

İngilizlerin poloyu keşfi

İngilizler, poloyu 19. yüzyılda Hindistan’da keşfediyorlar. Hatta günümüzde oynanan polonun türediği oyun ‘pulu’ olarak da bilinen bir spor ve Manipur’dan gelme. O dönemlerde ağaç bir topla oynanan poloyu "İngilizleştirme" çalışmaları, o sırada başlamış ve yavaşça batıya yayılmış. Tarihin ilk polo kulübü ise 1833 yılında Hindistan’ın Assam bölgesinin bir kasabası olan Silchar’da kurulmuş.

Manipur’da keşfedilen polonun derinliklerine gittiğimizde aslında bu oyunun bilinen üç tür hokey türünden biri olduğu görülüyor. Polo olarak bildiğimiz ‘Sagol Kangjei’, ikincisi açık alan hokeyi olarak bilinen ‘Khong Kangjei’ ve sonuncusu güreş hokey diye adlandırılan ‘Mukna Kangjei’. Polonun 'Hint' kökleri incelendiğinde oyunla ilgili tarihi şahsiyetlerin bazı dini ritüellerde ana tema olması bu oyunun, Manipur tarih kayıtlarından daha da öncelerine dokunabileceği görülüyor. Oyunun çevrede çok daha popüler olmasını sağlayan ise ilk Babür İmparatoru olmuş. Bu imparatorluk, bilindiği üzere bir Hint-Türk İmparatorluğudur.

İngilizlerin poloyu keşfi

İngilizler, poloyu 19. yüzyılda Hindistan’da keşfediyorlar. Hatta günümüzde oynanan polonun türediği oyun ‘pulu’ olarak da bilinen bir spor ve Manipur’dan gelme. O dönemlerde ağaç bir topla oynanan poloyu "İngilizleştirme" çalışmaları, o sırada başlamış ve yavaşça batıya yayılmış. Tarihin ilk polo kulübü ise 1833 yılında Hindistan’ın Assam bölgesinin bir kasabası olan Silchar’da kurulmuş.

Manipur’da keşfedilen polonun derinliklerine gittiğimizde aslında bu oyunun bilinen üç tür hokey türünden biri olduğu görülüyor. Polo olarak bildiğimiz ‘Sagol Kangjei’, ikincisi açık alan hokeyi olarak bilinen ‘Khong Kangjei’ ve sonuncusu güreş hokey diye adlandırılan ‘Mukna Kangjei’. Polonun 'Hint' kökleri incelendiğinde oyunla ilgili tarihi şahsiyetlerin bazı dini ritüellerde ana tema olması bu oyunun, Manipur tarih kayıtlarından daha da öncelerine dokunabileceği görülüyor. Oyunun çevrede çok daha popüler olmasını sağlayan ise ilk Babür İmparatoru olmuş. Bu imparatorluk, bilindiği üzere bir Hint-Türk İmparatorluğudur.

Polonun İngiltere'ye Yolculuğu
Polonun İngiltere'ye Yolculuğu

Polo mu çevgen mi?

Hindistan’daki popülerliği ve çeşitliliğiyle bir Hint oyunu gibi duran polo, eldeki tarihi kaynaklara göre milattan önce 6. yüzyıl ila milattan sonra 1. yüzyıl arasında keşfedilen bir Pers oyunu... Polonun Pers adı ‘chogan’ olarak okunur ve Türkçesi ‘çevgen’dir. Çevgen ve birçok sultan, şah, imparator ile ilgili hatırı sayılır ölçüde söylentiler de mevcuttur. Söylentilerden birine göre Pers İmparatoru 2. Şapur, bu oyunu 316 yılında 7 yaşındayken komşusu Bizanslılardan öğrenmiş. İmparator 1. Basil oyunu değerli hale getirmiş, İmparator Aleksandros ise çevgen oynarken yorgunluktan ölmüş.

Sert bir oyun olan çevge sırasında, ağır bir yara alarak hayatını kaybeden bir başka lider ise Trabzonlu 1. John. Oynarken ölenler arasında bir de Türk var, Kutbiddin Aybek. Esirlikten İmparatorluğa yükselen Aybek, kurduğu imparatorluğu bu elim kaza yüzünden sadece 4 yıl yönetebilmiş.

Polo mu çevgen mi?

Hindistan’daki popülerliği ve çeşitliliğiyle bir Hint oyunu gibi duran polo, eldeki tarihi kaynaklara göre milattan önce 6. yüzyıl ila milattan sonra 1. yüzyıl arasında keşfedilen bir Pers oyunu... Polonun Pers adı ‘chogan’ olarak okunur ve Türkçesi ‘çevgen’dir. Çevgen ve birçok sultan, şah, imparator ile ilgili hatırı sayılır ölçüde söylentiler de mevcuttur. Söylentilerden birine göre Pers İmparatoru 2. Şapur, bu oyunu 316 yılında 7 yaşındayken komşusu Bizanslılardan öğrenmiş. İmparator 1. Basil oyunu değerli hale getirmiş, İmparator Aleksandros ise çevgen oynarken yorgunluktan ölmüş.

Sert bir oyun olan çevge sırasında, ağır bir yara alarak hayatını kaybeden bir başka lider ise Trabzonlu 1. John. Oynarken ölenler arasında bir de Türk var, Kutbiddin Aybek. Esirlikten İmparatorluğa yükselen Aybek, kurduğu imparatorluğu bu elim kaza yüzünden sadece 4 yıl yönetebilmiş.

Polonun İngiltere'ye Yolculuğu
Polonun İngiltere'ye Yolculuğu

Amaç askeri eğitim

Çok popüler olmasa da birçok spordan çok ama çok daha uzun bir tarihe sahip olan çevgenin aslında İngilizlerin değil, Pers ülkesinin bir oyunu olduğunu da kenara not etmiş olduk. Bu çok özel ve pahalı oyunun ortaya çıkış sebebi ise aslında bir nevi antrenman yapmak. Pers İmparatorunu koruyan ordu birlikleri sürekli hazır halde olmak için bu oyunu bir idman olarak kullanır; kendilerini at üstünde savaş aletlerini çok daha iyi kullanabilmek ve atı, çok daha verimli kumanda edebilmek adına eğitirlermiş.

Amaç askeri eğitim

Çok popüler olmasa da birçok spordan çok ama çok daha uzun bir tarihe sahip olan çevgenin aslında İngilizlerin değil, Pers ülkesinin bir oyunu olduğunu da kenara not etmiş olduk. Bu çok özel ve pahalı oyunun ortaya çıkış sebebi ise aslında bir nevi antrenman yapmak. Pers İmparatorunu koruyan ordu birlikleri sürekli hazır halde olmak için bu oyunu bir idman olarak kullanır; kendilerini at üstünde savaş aletlerini çok daha iyi kullanabilmek ve atı, çok daha verimli kumanda edebilmek adına eğitirlermiş.

Polonun İngiltere'ye Yolculuğu
Polonun İngiltere'ye Yolculuğu

Polo minyatürü

Polo minyatürü

Günümüzde birkaç çeşidi de bulunan çevgenin, çok popüler bir spor olmamasına rağmen birçok ülkede federasyonu da bulunuyor. Batı Asya ve İran’da 5, Birleşik Arap Emirlikleri’nde 4, Bahreyn ve Ürdün’de de birer aktif çevgen kulübü bulunmakta. Diğer yandan İngiltere dışında, tarihte İngilizlerin etkili olduğu Singapur, Arjantin, ABD, İrlanda ve Malezya’da da çevgen oyunu adına kulüpler ve federasyonlar mevcut.

Günümüzde birkaç çeşidi de bulunan çevgenin, çok popüler bir spor olmamasına rağmen birçok ülkede federasyonu da bulunuyor. Batı Asya ve İran’da 5, Birleşik Arap Emirlikleri’nde 4, Bahreyn ve Ürdün’de de birer aktif çevgen kulübü bulunmakta. Diğer yandan İngiltere dışında, tarihte İngilizlerin etkili olduğu Singapur, Arjantin, ABD, İrlanda ve Malezya’da da çevgen oyunu adına kulüpler ve federasyonlar mevcut.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.