Pluton'un Eşi Charon'un Kırmızı Lekesinin Sırrı Çözüldü

Oğuz Taktak 16.09.2016

New Horizons, Plüton’un en büyük uydusu Charon’un da göz alıcı net bir fotoğrafını göndermişti. Şimdi de uydunun Mordor ovalarını gösteriyor.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA), Plüton'un uydusu Charon'un sıra dışı jeolojik özelliklerini gösteren yeni fotoğraflarını yayınladı.

New Horizons (Yeni Ufuklar) adlı uzay aracının çektiği yüksek çözünürlükteki fotoğraflarda, Charon'un yüzeyinin dağlar ve kanyonlarla kaplı olduğu görülüyor. Ayrıca kuzey kutup bölgesinde yer alan dev kırmızı gölgelik alan ile ilgili çeşitli iddialar vardı.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA), Plüton'un uydusu Charon'un sıra dışı jeolojik özelliklerini gösteren yeni fotoğraflarını yayınladı.

New Horizons (Yeni Ufuklar) adlı uzay aracının çektiği yüksek çözünürlükteki fotoğraflarda, Charon'un yüzeyinin dağlar ve kanyonlarla kaplı olduğu görülüyor. Ayrıca kuzey kutup bölgesinde yer alan dev kırmızı gölgelik alan ile ilgili çeşitli iddialar vardı.

Fotoğraf, Charon’un yüzeyinin büyük kayalıklar ve uçurumlar gibi çok farklı türde arazi yapılarıyla birlikte, karanlık bir alanı da gösteriyor. Yüzüklerin Efendisi'ndeki Mordor'u andıran ve filmde "Shadow Land" olarak geçen bu dev kırmızı bölgeye, bilim adamları ''Mordor Maküla'' ismini verdiler.

Fotoğraf, Charon’un yüzeyinin büyük kayalıklar ve uçurumlar gibi çok farklı türde arazi yapılarıyla birlikte, karanlık bir alanı da gösteriyor. Yüzüklerin Efendisi'ndeki Mordor'u andıran ve filmde "Shadow Land" olarak geçen bu dev kırmızı bölgeye, bilim adamları ''Mordor Maküla'' ismini verdiler.

Pluton'un Eşi Charon'un Kırmızı Lekesinin Sırrı Çözüldü
Pluton'un Eşi Charon'un Kırmızı Lekesinin Sırrı Çözüldü

Charon 22 Haziran 1978’de astronom James Christy tarafından keşfedilmiş ve onun tarafından isimlendirilmiş. Plüton’un en büyük uydusu olmakla birlikte, - Plüton’a kıyasla - çok da küçük olmayışından dolayı, Plüton ile birlikte bir çift gezegen sistemi olarak niteleniyor.

Charon, yaklaşık 1.200 km’lik çapı ile Plüton’un yaklaşık yarı büyüklüğünde. Cüce de olsa bir gezegenin kütlesine göre oldukça büyük bir uydu.

Charon 22 Haziran 1978’de astronom James Christy tarafından keşfedilmiş ve onun tarafından isimlendirilmiş. Plüton’un en büyük uydusu olmakla birlikte, - Plüton’a kıyasla - çok da küçük olmayışından dolayı, Plüton ile birlikte bir çift gezegen sistemi olarak niteleniyor.

Charon, yaklaşık 1.200 km’lik çapı ile Plüton’un yaklaşık yarı büyüklüğünde. Cüce de olsa bir gezegenin kütlesine göre oldukça büyük bir uydu.

Plüton'un uydusunda, ABD'deki Büyük Kanyon'un dört katı uzunluğundaki ve en az iki katı genişliğindeki kanyon sisteminin, uydunun uzak ucuna kadar uzandığı tahmin ediliyor. 1,600 kilometrelik kanyon sistemi, Charon'un geçmişinde yaşadığı dev jeolojik faaliyetlerin de en büyük delili olarak beliriyor. Charon'daki kanyonun güneyindeki bölgenin kuzeye göre daha düzgün ve genç olduğu göze çarparken, bu farkın volkanik faaliyetlerden kaynaklandığı düşünülüyor.

Plüton'un uydusunda, ABD'deki Büyük Kanyon'un dört katı uzunluğundaki ve en az iki katı genişliğindeki kanyon sisteminin, uydunun uzak ucuna kadar uzandığı tahmin ediliyor. 1,600 kilometrelik kanyon sistemi, Charon'un geçmişinde yaşadığı dev jeolojik faaliyetlerin de en büyük delili olarak beliriyor. Charon'daki kanyonun güneyindeki bölgenin kuzeye göre daha düzgün ve genç olduğu göze çarparken, bu farkın volkanik faaliyetlerden kaynaklandığı düşünülüyor.

Charon yüzeyinde büyük değişimler yaşanmış olduğu anlaşılıyor. Değişimin akla gelen ilk şüphelisi ise buz volkanları (kriyovolkan) ki bunlar erimiş kaya yerine su, amonyak veya metan püskürtüyor.

“Oransal olarak en büyük uydu” tabiri burada başrolü oynuyor. Plüton’un yarı boyutunda olan Charon, gezegenine göre öyle büyük kütleli ki iki cisim ikili sistem olarak hareket ediyor. Bu karmaşık hareketin yarattığı gelgit etkisi gök cismine, iç yapısındaki maddeleri eritmesini sağlayacak enerjiyi sağlıyor olabilir.

Elbette bunlar şimdilik varsayımdan ibaret. Yeni Ufuklar'ın sağladığı veriler üzerinde çalışıldıkça, Güneş Sistemi’nin bu uzak köşesinin sırlar aydınlanmaya devam edecek.

Charon yüzeyinde büyük değişimler yaşanmış olduğu anlaşılıyor. Değişimin akla gelen ilk şüphelisi ise buz volkanları (kriyovolkan) ki bunlar erimiş kaya yerine su, amonyak veya metan püskürtüyor.

“Oransal olarak en büyük uydu” tabiri burada başrolü oynuyor. Plüton’un yarı boyutunda olan Charon, gezegenine göre öyle büyük kütleli ki iki cisim ikili sistem olarak hareket ediyor. Bu karmaşık hareketin yarattığı gelgit etkisi gök cismine, iç yapısındaki maddeleri eritmesini sağlayacak enerjiyi sağlıyor olabilir.

Elbette bunlar şimdilik varsayımdan ibaret. Yeni Ufuklar'ın sağladığı veriler üzerinde çalışıldıkça, Güneş Sistemi’nin bu uzak köşesinin sırlar aydınlanmaya devam edecek.

İngilizce makalenin tamamı için buraya bakabilirsiniz.

İngilizce makalenin tamamı için buraya bakabilirsiniz.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.