Kars: “Beyaz Uykusuz Uzakta”

Adil Fide 10.05.2016

İster iki saatlik uçuşla, ister bir tam günde giden Doğu Ekspresi'yle varın, Kars’ın alışılmadık mirasına değecek.

Özellikle İpek Yolu ile ihya olmuş Kars ve çevresi, 1829 bir yılık Rus işgali ile başlayan süreç ile barış ve refahını kaybetmiş. Modern dönemde ve özellikle soğuk savaş çağında kültürlerin geçiş noktası olmaktansa, bir tür çıkmaz sokak manasına gelen “serhat şehri” olarak anılmaya başlamış. Kars’a vakt-i zamanında yolu düşenlerin defterlerinde 10 bin hane telaffuz edilmişken, 1840’lardan bir İngiliz seyyahınkinde ise 3 bin aileden söz edilir. Eski Kars’tan en önemli kalıntı elbette Kale. 12. yüzyıla kadar gidiyor tarihi. 1500’lerde iki defa tamir ve tahkim edilmiş. Dış kaleden çok az harabe kalıntıları var artık. Tepedeki keskin duvarlar iç kaleye ait. Burada da cephane, süvari ahırı gibi bazı binalar kalenin duvarlarıyla benzer dokuda hala durmakta. Evliya Çelebi’nin bahsettiği iç kaledeki iki yüz kadar esnaftan pek bir şey kalmamış.

Kaleden aşağıya bakarak, birazdan gezebileceğiniz noktaları kuşbakışı gözleyebilirsiniz. Mesela, bugün Kümbet Cami olarak bilinen eski Havariler Katedrali. 10. yüzyıl Bagrati’lerinden kalma bir Ermeni kilisesi. Ana yapı maddesi bazalt taşı. 1978’e kadar müze olarak kullanılmış. Yeni müze binası açıldıktan çok sonra 2001’de camiye çevrilmiş. Eskiden bir çan kulesi de varmış. Kubbenin altındaki tamburu 12 parçaya bölen sütunların dış yüzeylerindeki 12 kabartma figür havarileri temsil etmekte. İç tarafta kubbeyi taşıyan köşeli kemerlerin üstünde dört İncil’in yazarının minik heykelleri bulunuyor.


Dış duvarlardaki 12 Havari tasvirleri


Türkiye’de başka bir örneğini pek göremeyeceğiniz Baltık mimarili bu dikdörtgen planlı kilise, şehirde Rus hakimiyeti döneminde 1885-90 yılları arasında inşa ettirilmiş. Düzgün kesme taşlardan yapılmış minareler 1984 yılında eklenmiş. Üç kapıdan farklı çerçevesiyle dikkat çeken kuzey tarafındaki kapı Taçkapı mahiyetindedir.


Fethiye Cami

Büyük Katedral - Fethiye Camii Kars 2016 #fethiyecamii #kars #ani #aniharabeleri #türkiye #anadolu #SizinKareniz #anatolia #turkey #yolculuk #seyahat #kar #karzamanı #snow #snowy #blue #minarets #mosque
Niyazi Uğur Genca (@ngenca) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()

1878’de savaş tazminatı olarak Ardahan ve Batum ile birlikte Rusya’ya terk edilir. Bolşevik rejimin 1918’deki çekilişine kadar bölgeye hakim olan Ruslar, eski kentin dışında ızgara planlı caddeler üzerinde bir garnizon şehri kurmuştur. Yapılar genellikle bazalt kesme taşlardan imal edilmişlerdir. Önceki yüzyıldan beri başta St. Petersburg olmak üzere Rus mimarisini dönüştüren neo-klasik üsluba zaman zaman tam da o yılların art-nouveau özelliklerinin eklendiğini görebilirsiniz. Tabi her şey görsel öğelerden ibaret değil. Böyle soğuk bir iklim için gerekliliği tartışılmaz bir ısıtma sistemi var bu binaların içinde. Baltık Mimarisi olarak da anılan bu tarzın birçok örneği yıkılmışsa da kalanlardan kimisi kamu binası olarak hizmet verirken, kimisi butik otele çevrilmiş durumda.


Baltık mimarisi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bugün defterdarlık binası olarak hizmet veren Rus binası

#kars #defterdarlık #binası Işıkları açsam biraz aydınlanır mı içim. #yellow #blue #orange #green #fotografheryerde #aniyakala #fotografia #photo #photography #photographer #like4like #hdr #anadolufotograf #trtbelgesel #natgeo #benimkadrajım #suretialem #sizinkareleriniz #follow #kadrajtürkiye #fotomuhabirleridernegi
Yasin Kalkan (@_yasinkalkan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Eski ve yeni görünümüyle bir otel

Restorasyon öncesi ve sonrası... Tarihi binanın orijinal hali tamamen korunarak restore edilmiştir..
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Cheltikov Konağı olarak yapılan bina bir ara konservatuar imiş

#kars#hekimevi#hotelcheltikov#cheltikov
Arkin Obdan (@armathecruiser) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Fethiye Cami

#fethiyecamii #kars #karsagit #hayırlıcumalar fotograf: @ugrokn
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Soğan kubbeleri sökülmeden önce

Cumhuriyetin ilk yıllarında #kars ...
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars gastronomi cazibesi de olan bir şehir. Mesela Türkiye’de kaz etini menülerde bulabileceğiniz bir yer. 1993’te devlet Avrupa’dan ıslah edilmiş beyaz, iri bir kaz grubu getirir ama birkaç yıl içerisinde proje durur ve kazları yetiştiricilere dağıtırlar. Hala bu diğerlerinden iri olan beyaz ve parlak tüylülere “hükumet kazı” diyorlar. Etinden ayrı, yağından ayrı ve tüyünden ayrı faydalanılıyor. Zira Kars soğuğuna da anca kaz tüyü yorganla dayanılır gibi geliyor. “Gitmişken yemeden dönmem” diyenlerin önceden siparişli rezervasyon yaptırması gerekiyor. Bölge insanı bile yılın belli zamanlarında yiyor çoğunlukla.

#kaz #karskazı #kars #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kentin diğer bir gastronomik alamet-i farikası ise peynir kültürü. Bu kültür de Rusların iskan politikaları ile çevre çalkalanırken tutmuş bir maya gibi. Mesela bu yeni ve uzak vilayete gönderilen Rus muhalifi, barışçı ve süt düşkünü “malakanlar” başlıbaşına ilginç mevzu. Nihayetinde beslenme kültürü oldukça değişmiş. Genelde insanlar Kars gravyerini bilir ama süt endüstrisinin şahsına münhasırlığı daha temelden, hayvancılıktan geliyor. Coğrafi olarak yüksek meralarda büyük bir bitki çeşitliliğine sahip olan Kars’ta özel cins ineklerinden gelen sütün her türlü ürününde farkı tadabilirsiniz.

Türkiye’nin ilk peynir müzesi de Boğatepe Köyü’nde açılmış. Köyün eski adı olan Zavot Rusçada imalathane demek. 1921’de geri giden Rus kökenlilerin İsviçre menşeili “Gruyere” peyniri ürettiği tesisleri alanlar mesleğe devam etmiş. Bugün de bütün süt ürünü uygulamalarını takip edebileceğiniz bir ekolojik müzeye dönüştürmüşler.

Kars’a gidenlerin bayıldığı bir aktivite de Çıldır Gölü’ne gitmek. Göl ilk defa bu sene tam donmamış ama önümüzdeki kış göl üstünde fayton görmek hala mümkün.

#kars #ardahan #çıldırgölü #atlıkızak #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ya da belki üzerine bir sazan...

Fotoğraf; @atlas_dergisi @kacarumut #güzelülkem #ardahan #çıldırgölü
Türkiye-İstanbul-Sarıyer (@istanbulda34) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ancak Kars’ın dışına çıkılacaksa ilk istikamet tartışmasız, görkemli yıkıntılar şehri Ani oluyor.

#aniharabeleri #ani #anantikaphotography #aniantikkent #aniancientcity #ancientcity #kars #turkey #travel #instatravel #wanderlust #instacool #instagood #instamood #instadaily
Tunç Uzcan ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ (@tuncuzcan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars’a 42 km mesafede bulunan Ani’ye yaklaşırken, inşa tarihleri 887 yılına kadar giden duvarlarını göreceksiniz. Tabii daha geriye de sarabiliyoruz tarihi. Mesela, iç kale kısmında milattan önceki Urartu hakimiyetinden kalıntılar bulunmuş. Ya da Farisi bir topluluğa ait ateş tapınağının temelleri de daha sonradan çevrildiği bir kilisenin kalıntılarının altından çıkmış. Ancak esas meşhur Ani, iki akarsuyun (Bostanlar ve Arpaçay) kesişiminde tahkim yüksek düzlüğün tamamını kaplayan, İpek Yolu üzerinde önemli bir ortaçağ kenti idi. Bugün 12. asırdan kalan genişlemiş halinin kalıntılarını gördüğünüz şehrin 100 binden fazla nüfusu olduğu tahmin ediliyor. Kazılarda bulunan en yeni parçalar ise 1760’lara tarihlenen Osmanlı sikkeleri; buranın en son iskan halinde olduğu zamanlar için bir ipucu olabilir. Tabii bugün surların hemen dışındaki Ocaklı Köyü’nün eskiden Ani Köyü olarak bilindiğini ve etrafında hala arkeolojik parçalar bulunduğunu göz önünde bulundurarak, tarihi kentin dış mahallelerinden birinin hala devam ettiğini söyleyebilirsiniz.

Surlar

pic by. Vedat Akcayoz
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #anicity #aniruins #anisurları #ocaklıköyü
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Tepenin eteklerine bakıldığında duvarın dışında bile ciddi bir nüfusun yaşadığını tahmin etmek zor değil.

M.Ö 5000 yılına uzanan bir yerleşim bölgesi olarak ani antik kenti hala ayakta. #kars #ani #bc5000 #ancient #settelment
@mister_turist tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Şehre ilk giriş ikiz silindirik kulelerin arasında, üzerindeki kabartma sebebiyle Aslanlı Kapı olarak bilinen kapıdan yapılıyor.

Buraya neden “1001 kiliseli şehir” dendiğini, sadece yolun sonundaki iç sarayda bulunan üç ayrı kilise kalıntısından anlayabilirsiniz. Aslanlı Kapı sonrası patikayı sağdan takip ettiğinizde ise kalıntıları kolay fark edilen Gagik Kilisesi’ne geleceksiniz. Tam da milattan sonra ilk milenyum dönümünde inşayı gerçekleştiren kralın adıyla anılsa da asıl adandığı kült Aziz Gregor’dur. İlginç bir şekilde, tam bir dairesel plan üzerine oturduğu görülüyor. Kralın bir heykelinin parçalarını da Rus arkeologlar bulup birleştirmiş ama cihan harbinin sonundan beri kendisinden haber alınamıyor.


Kral Gagik heykelinin geriye kalan fotoğrafı

Kaynak: Virtualani


Gagik’ten bir sonrasına bakış

#blackandwhitephotography #blacknwhite #bandw #documentaries #documentary #ani #armenians #aniharabeleri #documentary #documentaries #oldtown #oldtimes #oldarchitecture #architecture #armenianchurch #kars
aykan (@aykanozener) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #ani #kars #naturel_turkey #foto_naturel #igworldclub #igglobalclub #princely_shotz #earth_shotz #stunning_shots #earthpix #ig_shotz #ig_today #ig_turkey #photo_turkey #benimkadrajim #tagsforlikes #turkinstagram #turkishfollowers #turkobjektif #worldshotz #todaysbestshot #ig_captures #world_great #hayatakarken #gununkaresi #allshotsturkey #vscocam #vsco #objektifimden
ZEYNEP ÖZCAN (@zeynepozcantr) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Rota üzerinde kalıntılar arasında yürürken, şu ana kadarki kazılarda en muntazam şekilde açılmış cadde, iki tarafındaki dükkanlar sebebiyle çarşı yolu olarak anılıyor. Cadde, bugün izlerini gördüğünüz duvarlarla genişletilmeden önceki ilk duvarların yıkılmasıyla açılan boşluğa tekabül ediyor. Yolun üzerinde ısınmak için ocakların, çeşmelerin, oturma yerlerinin ve hayvanlar içi su yalaklarının izleri mevcut. Yolun sonu ise 1064’te bölgeyi ele geçiren Alparslan’ın şehri yönetimine verdiği Manuçehr’in ismini taşıyan camiye çıkıyor. Dolayısı ile hem şehrin, hem de bugün Türkiye sınırları içindeki alanın en eski camisi olduğu düşünülüyor.

Özellikle iki yüzyıl sonra ciddi bir tamirat ve restorasyon geçirdiği anlaşılıyor. Daha sonra Osmanlı klasik dönem camilerine kadar gelecek olan mukarnaslı kemer ve tavan süslemelerinin de Türkiye’deki en erken örneğidir.

ANİ HARABELERİ 2015 KARS/TURKEY🇹🇷 #iphone6 #art #arthistory #islamic #islamicart #turkishart #travel #tourist #bugununkaresi #artlife #sanat #sanattarihi #klasiksanatlar #islamsanati #photo #photograph #architecturephotography #architecturelovers #architecture #turkey #tower #kars #aniharabeleri #ani
EMİR ESEN (@emiresen.art) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Mimari açıdan binanın eğim ile baş edişi de etkileyici.

Anadolu'daki ilk Türk Camii olduğu düşünülen Manuçehr Camii siyah ve kırmızı tüf taşlarıyla inşa edilmiş 👌🏻 Ani'de nefes kesen mimarilerden sadece bir tanesi #bayaiyi @buklatur #aniharabeleri #bayaiyikars #buklatur #ani #kars #turkey
Bayaiyi.com (@baya_iyi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Buralarda Manuçehr’den başka bugün yıkılmış sekizgen minaresinin taşları kalmış 1190’lara tarihli Ebu Muammeran Cami’nin olduğunu biliyoruz.


Uzaktan cami ve katedral aynı karede

#aniharabeleri#kars#turkey
Cem (@cem.idil) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ve sırada tarihi kentin en büyük binası Ani Katedrali var. Şehri büyüten Smbat’ın başlattığı ve 1001 yılında Gagik’in bitirdiği binanın güney cephesindeki kitabede anlatılır. Mimarı ise aynı zamanda Ayasofya’nın tamiratında da çalışan Trdat’tır. Şehirdeki diğer, daha Ermeni karakteristiğini yansıtan kiliselerin aksine, bazilika tarzındadır. Kubbesi 1319 depreminde çökmüş. Daha sonraları üzeri sıvanmış fresklerden apsis üzerinde “tahtta oturan İsa” figürü seçilebilir.


Katedralin içi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Yürümeye devam ettikçe yeni anıtsal binalar, duvarlar ve kapılar çıkmaya devam ediyor. Uyarmış mıydık? Ani’yi gezmek için birkaç kilometre yürümeyi göze almanız gerekiyor.

Daha geç bir zamanda (1215) daha çok Gürcü hakimiyeti olan bir dönemden kalma Tigran Honents, volkanik taşlar ve üzerindeki kabartmaları incelemek için güzel bir örnek.

Tigran Honents Kilisesi #aniharabeleri #church #eglise #Ani #kars
ZaziE's (@zazies_) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


İç dekorasyondaki İsa’nın hayatını anlatan freskler ise oldukça çarpıcı.

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Etrafı duvarlarla çevrili, Arpaçay’ın kıyısındaki Bakireler Manastırı.

Kars, Ani Harabeleri
Dikran (@d_ada_d) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bir fırtınada yıldırım düşmesi sonucu ortadan ikiye bölünüp yarısı yıkılan Halaskar (Kurtuluş) Kilisesi.

Ani Ancient City,Kars,Turkey
Tayfur Coskunuzer (@tcoskunuzer) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


17. yüzyıla kadar aktif olan, Ani’deki bir zamanlarki zenginliğin sebebi, İpek Yolu köprüsü. Arkası bugün Ermenistan...

#ani #aniharabeleri #aniantikkenti #ermenistansınırı #anicity #aniruins #kars #karsagit fotograf: @kesfetsene
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#teavel #kars #aniharabeleri #nature #history
Mürvet Duygulu (@mduygulu) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Alıntısıyla başladığımız Cemal Süreya mısrası nasıl bir klasiğe dönüştüyse, Kars’ı kısaca betimlemek için başka bir anlatı aranmıyor. Şiirin son kıtası da şunları söylüyor.

Nasıl olsa yine bir gün
Döneriz bu yollardan geri
Senin bir elinde bir mendil
Diğerinde kuş sesleri…


Adil Fide


Özellikle İpek Yolu ile ihya olmuş Kars ve çevresi, 1829 bir yılık Rus işgali ile başlayan süreç ile barış ve refahını kaybetmiş. Modern dönemde ve özellikle soğuk savaş çağında kültürlerin geçiş noktası olmaktansa, bir tür çıkmaz sokak manasına gelen “serhat şehri” olarak anılmaya başlamış. Kars’a vakt-i zamanında yolu düşenlerin defterlerinde 10 bin hane telaffuz edilmişken, 1840’lardan bir İngiliz seyyahınkinde ise 3 bin aileden söz edilir. Eski Kars’tan en önemli kalıntı elbette Kale. 12. yüzyıla kadar gidiyor tarihi. 1500’lerde iki defa tamir ve tahkim edilmiş. Dış kaleden çok az harabe kalıntıları var artık. Tepedeki keskin duvarlar iç kaleye ait. Burada da cephane, süvari ahırı gibi bazı binalar kalenin duvarlarıyla benzer dokuda hala durmakta. Evliya Çelebi’nin bahsettiği iç kaledeki iki yüz kadar esnaftan pek bir şey kalmamış.

Kaleden aşağıya bakarak, birazdan gezebileceğiniz noktaları kuşbakışı gözleyebilirsiniz. Mesela, bugün Kümbet Cami olarak bilinen eski Havariler Katedrali. 10. yüzyıl Bagrati’lerinden kalma bir Ermeni kilisesi. Ana yapı maddesi bazalt taşı. 1978’e kadar müze olarak kullanılmış. Yeni müze binası açıldıktan çok sonra 2001’de camiye çevrilmiş. Eskiden bir çan kulesi de varmış. Kubbenin altındaki tamburu 12 parçaya bölen sütunların dış yüzeylerindeki 12 kabartma figür havarileri temsil etmekte. İç tarafta kubbeyi taşıyan köşeli kemerlerin üstünde dört İncil’in yazarının minik heykelleri bulunuyor.


Dış duvarlardaki 12 Havari tasvirleri


Türkiye’de başka bir örneğini pek göremeyeceğiniz Baltık mimarili bu dikdörtgen planlı kilise, şehirde Rus hakimiyeti döneminde 1885-90 yılları arasında inşa ettirilmiş. Düzgün kesme taşlardan yapılmış minareler 1984 yılında eklenmiş. Üç kapıdan farklı çerçevesiyle dikkat çeken kuzey tarafındaki kapı Taçkapı mahiyetindedir.


Fethiye Cami

Büyük Katedral - Fethiye Camii Kars 2016 #fethiyecamii #kars #ani #aniharabeleri #türkiye #anadolu #SizinKareniz #anatolia #turkey #yolculuk #seyahat #kar #karzamanı #snow #snowy #blue #minarets #mosque
Niyazi Uğur Genca (@ngenca) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()

1878’de savaş tazminatı olarak Ardahan ve Batum ile birlikte Rusya’ya terk edilir. Bolşevik rejimin 1918’deki çekilişine kadar bölgeye hakim olan Ruslar, eski kentin dışında ızgara planlı caddeler üzerinde bir garnizon şehri kurmuştur. Yapılar genellikle bazalt kesme taşlardan imal edilmişlerdir. Önceki yüzyıldan beri başta St. Petersburg olmak üzere Rus mimarisini dönüştüren neo-klasik üsluba zaman zaman tam da o yılların art-nouveau özelliklerinin eklendiğini görebilirsiniz. Tabi her şey görsel öğelerden ibaret değil. Böyle soğuk bir iklim için gerekliliği tartışılmaz bir ısıtma sistemi var bu binaların içinde. Baltık Mimarisi olarak da anılan bu tarzın birçok örneği yıkılmışsa da kalanlardan kimisi kamu binası olarak hizmet verirken, kimisi butik otele çevrilmiş durumda.


Baltık mimarisi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bugün defterdarlık binası olarak hizmet veren Rus binası

#kars #defterdarlık #binası Işıkları açsam biraz aydınlanır mı içim. #yellow #blue #orange #green #fotografheryerde #aniyakala #fotografia #photo #photography #photographer #like4like #hdr #anadolufotograf #trtbelgesel #natgeo #benimkadrajım #suretialem #sizinkareleriniz #follow #kadrajtürkiye #fotomuhabirleridernegi
Yasin Kalkan (@_yasinkalkan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Eski ve yeni görünümüyle bir otel

Restorasyon öncesi ve sonrası... Tarihi binanın orijinal hali tamamen korunarak restore edilmiştir..
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Cheltikov Konağı olarak yapılan bina bir ara konservatuar imiş

#kars#hekimevi#hotelcheltikov#cheltikov
Arkin Obdan (@armathecruiser) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Fethiye Cami

#fethiyecamii #kars #karsagit #hayırlıcumalar fotograf: @ugrokn
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Soğan kubbeleri sökülmeden önce

Cumhuriyetin ilk yıllarında #kars ...
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars gastronomi cazibesi de olan bir şehir. Mesela Türkiye’de kaz etini menülerde bulabileceğiniz bir yer. 1993’te devlet Avrupa’dan ıslah edilmiş beyaz, iri bir kaz grubu getirir ama birkaç yıl içerisinde proje durur ve kazları yetiştiricilere dağıtırlar. Hala bu diğerlerinden iri olan beyaz ve parlak tüylülere “hükumet kazı” diyorlar. Etinden ayrı, yağından ayrı ve tüyünden ayrı faydalanılıyor. Zira Kars soğuğuna da anca kaz tüyü yorganla dayanılır gibi geliyor. “Gitmişken yemeden dönmem” diyenlerin önceden siparişli rezervasyon yaptırması gerekiyor. Bölge insanı bile yılın belli zamanlarında yiyor çoğunlukla.

#kaz #karskazı #kars #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kentin diğer bir gastronomik alamet-i farikası ise peynir kültürü. Bu kültür de Rusların iskan politikaları ile çevre çalkalanırken tutmuş bir maya gibi. Mesela bu yeni ve uzak vilayete gönderilen Rus muhalifi, barışçı ve süt düşkünü “malakanlar” başlıbaşına ilginç mevzu. Nihayetinde beslenme kültürü oldukça değişmiş. Genelde insanlar Kars gravyerini bilir ama süt endüstrisinin şahsına münhasırlığı daha temelden, hayvancılıktan geliyor. Coğrafi olarak yüksek meralarda büyük bir bitki çeşitliliğine sahip olan Kars’ta özel cins ineklerinden gelen sütün her türlü ürününde farkı tadabilirsiniz.

Türkiye’nin ilk peynir müzesi de Boğatepe Köyü’nde açılmış. Köyün eski adı olan Zavot Rusçada imalathane demek. 1921’de geri giden Rus kökenlilerin İsviçre menşeili “Gruyere” peyniri ürettiği tesisleri alanlar mesleğe devam etmiş. Bugün de bütün süt ürünü uygulamalarını takip edebileceğiniz bir ekolojik müzeye dönüştürmüşler.

Kars’a gidenlerin bayıldığı bir aktivite de Çıldır Gölü’ne gitmek. Göl ilk defa bu sene tam donmamış ama önümüzdeki kış göl üstünde fayton görmek hala mümkün.

#kars #ardahan #çıldırgölü #atlıkızak #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ya da belki üzerine bir sazan...

Fotoğraf; @atlas_dergisi @kacarumut #güzelülkem #ardahan #çıldırgölü
Türkiye-İstanbul-Sarıyer (@istanbulda34) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ancak Kars’ın dışına çıkılacaksa ilk istikamet tartışmasız, görkemli yıkıntılar şehri Ani oluyor.

#aniharabeleri #ani #anantikaphotography #aniantikkent #aniancientcity #ancientcity #kars #turkey #travel #instatravel #wanderlust #instacool #instagood #instamood #instadaily
Tunç Uzcan ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ (@tuncuzcan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars’a 42 km mesafede bulunan Ani’ye yaklaşırken, inşa tarihleri 887 yılına kadar giden duvarlarını göreceksiniz. Tabii daha geriye de sarabiliyoruz tarihi. Mesela, iç kale kısmında milattan önceki Urartu hakimiyetinden kalıntılar bulunmuş. Ya da Farisi bir topluluğa ait ateş tapınağının temelleri de daha sonradan çevrildiği bir kilisenin kalıntılarının altından çıkmış. Ancak esas meşhur Ani, iki akarsuyun (Bostanlar ve Arpaçay) kesişiminde tahkim yüksek düzlüğün tamamını kaplayan, İpek Yolu üzerinde önemli bir ortaçağ kenti idi. Bugün 12. asırdan kalan genişlemiş halinin kalıntılarını gördüğünüz şehrin 100 binden fazla nüfusu olduğu tahmin ediliyor. Kazılarda bulunan en yeni parçalar ise 1760’lara tarihlenen Osmanlı sikkeleri; buranın en son iskan halinde olduğu zamanlar için bir ipucu olabilir. Tabii bugün surların hemen dışındaki Ocaklı Köyü’nün eskiden Ani Köyü olarak bilindiğini ve etrafında hala arkeolojik parçalar bulunduğunu göz önünde bulundurarak, tarihi kentin dış mahallelerinden birinin hala devam ettiğini söyleyebilirsiniz.

Surlar

pic by. Vedat Akcayoz
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #anicity #aniruins #anisurları #ocaklıköyü
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Tepenin eteklerine bakıldığında duvarın dışında bile ciddi bir nüfusun yaşadığını tahmin etmek zor değil.

M.Ö 5000 yılına uzanan bir yerleşim bölgesi olarak ani antik kenti hala ayakta. #kars #ani #bc5000 #ancient #settelment
@mister_turist tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Şehre ilk giriş ikiz silindirik kulelerin arasında, üzerindeki kabartma sebebiyle Aslanlı Kapı olarak bilinen kapıdan yapılıyor.

Buraya neden “1001 kiliseli şehir” dendiğini, sadece yolun sonundaki iç sarayda bulunan üç ayrı kilise kalıntısından anlayabilirsiniz. Aslanlı Kapı sonrası patikayı sağdan takip ettiğinizde ise kalıntıları kolay fark edilen Gagik Kilisesi’ne geleceksiniz. Tam da milattan sonra ilk milenyum dönümünde inşayı gerçekleştiren kralın adıyla anılsa da asıl adandığı kült Aziz Gregor’dur. İlginç bir şekilde, tam bir dairesel plan üzerine oturduğu görülüyor. Kralın bir heykelinin parçalarını da Rus arkeologlar bulup birleştirmiş ama cihan harbinin sonundan beri kendisinden haber alınamıyor.


Kral Gagik heykelinin geriye kalan fotoğrafı

Kaynak: Virtualani


Gagik’ten bir sonrasına bakış

#blackandwhitephotography #blacknwhite #bandw #documentaries #documentary #ani #armenians #aniharabeleri #documentary #documentaries #oldtown #oldtimes #oldarchitecture #architecture #armenianchurch #kars
aykan (@aykanozener) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #ani #kars #naturel_turkey #foto_naturel #igworldclub #igglobalclub #princely_shotz #earth_shotz #stunning_shots #earthpix #ig_shotz #ig_today #ig_turkey #photo_turkey #benimkadrajim #tagsforlikes #turkinstagram #turkishfollowers #turkobjektif #worldshotz #todaysbestshot #ig_captures #world_great #hayatakarken #gununkaresi #allshotsturkey #vscocam #vsco #objektifimden
ZEYNEP ÖZCAN (@zeynepozcantr) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Rota üzerinde kalıntılar arasında yürürken, şu ana kadarki kazılarda en muntazam şekilde açılmış cadde, iki tarafındaki dükkanlar sebebiyle çarşı yolu olarak anılıyor. Cadde, bugün izlerini gördüğünüz duvarlarla genişletilmeden önceki ilk duvarların yıkılmasıyla açılan boşluğa tekabül ediyor. Yolun üzerinde ısınmak için ocakların, çeşmelerin, oturma yerlerinin ve hayvanlar içi su yalaklarının izleri mevcut. Yolun sonu ise 1064’te bölgeyi ele geçiren Alparslan’ın şehri yönetimine verdiği Manuçehr’in ismini taşıyan camiye çıkıyor. Dolayısı ile hem şehrin, hem de bugün Türkiye sınırları içindeki alanın en eski camisi olduğu düşünülüyor.

Özellikle iki yüzyıl sonra ciddi bir tamirat ve restorasyon geçirdiği anlaşılıyor. Daha sonra Osmanlı klasik dönem camilerine kadar gelecek olan mukarnaslı kemer ve tavan süslemelerinin de Türkiye’deki en erken örneğidir.

ANİ HARABELERİ 2015 KARS/TURKEY🇹🇷 #iphone6 #art #arthistory #islamic #islamicart #turkishart #travel #tourist #bugununkaresi #artlife #sanat #sanattarihi #klasiksanatlar #islamsanati #photo #photograph #architecturephotography #architecturelovers #architecture #turkey #tower #kars #aniharabeleri #ani
EMİR ESEN (@emiresen.art) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Mimari açıdan binanın eğim ile baş edişi de etkileyici.

Anadolu'daki ilk Türk Camii olduğu düşünülen Manuçehr Camii siyah ve kırmızı tüf taşlarıyla inşa edilmiş 👌🏻 Ani'de nefes kesen mimarilerden sadece bir tanesi #bayaiyi @buklatur #aniharabeleri #bayaiyikars #buklatur #ani #kars #turkey
Bayaiyi.com (@baya_iyi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Buralarda Manuçehr’den başka bugün yıkılmış sekizgen minaresinin taşları kalmış 1190’lara tarihli Ebu Muammeran Cami’nin olduğunu biliyoruz.


Uzaktan cami ve katedral aynı karede

#aniharabeleri#kars#turkey
Cem (@cem.idil) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ve sırada tarihi kentin en büyük binası Ani Katedrali var. Şehri büyüten Smbat’ın başlattığı ve 1001 yılında Gagik’in bitirdiği binanın güney cephesindeki kitabede anlatılır. Mimarı ise aynı zamanda Ayasofya’nın tamiratında da çalışan Trdat’tır. Şehirdeki diğer, daha Ermeni karakteristiğini yansıtan kiliselerin aksine, bazilika tarzındadır. Kubbesi 1319 depreminde çökmüş. Daha sonraları üzeri sıvanmış fresklerden apsis üzerinde “tahtta oturan İsa” figürü seçilebilir.


Katedralin içi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Yürümeye devam ettikçe yeni anıtsal binalar, duvarlar ve kapılar çıkmaya devam ediyor. Uyarmış mıydık? Ani’yi gezmek için birkaç kilometre yürümeyi göze almanız gerekiyor.

Daha geç bir zamanda (1215) daha çok Gürcü hakimiyeti olan bir dönemden kalma Tigran Honents, volkanik taşlar ve üzerindeki kabartmaları incelemek için güzel bir örnek.

Tigran Honents Kilisesi #aniharabeleri #church #eglise #Ani #kars
ZaziE's (@zazies_) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


İç dekorasyondaki İsa’nın hayatını anlatan freskler ise oldukça çarpıcı.

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Etrafı duvarlarla çevrili, Arpaçay’ın kıyısındaki Bakireler Manastırı.

Kars, Ani Harabeleri
Dikran (@d_ada_d) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bir fırtınada yıldırım düşmesi sonucu ortadan ikiye bölünüp yarısı yıkılan Halaskar (Kurtuluş) Kilisesi.

Ani Ancient City,Kars,Turkey
Tayfur Coskunuzer (@tcoskunuzer) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


17. yüzyıla kadar aktif olan, Ani’deki bir zamanlarki zenginliğin sebebi, İpek Yolu köprüsü. Arkası bugün Ermenistan...

#ani #aniharabeleri #aniantikkenti #ermenistansınırı #anicity #aniruins #kars #karsagit fotograf: @kesfetsene
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#teavel #kars #aniharabeleri #nature #history
Mürvet Duygulu (@mduygulu) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Alıntısıyla başladığımız Cemal Süreya mısrası nasıl bir klasiğe dönüştüyse, Kars’ı kısaca betimlemek için başka bir anlatı aranmıyor. Şiirin son kıtası da şunları söylüyor.

Nasıl olsa yine bir gün
Döneriz bu yollardan geri
Senin bir elinde bir mendil
Diğerinde kuş sesleri…


Adil Fide


Özellikle İpek Yolu ile ihya olmuş Kars ve çevresi, 1829 bir yılık Rus işgali ile başlayan süreç ile barış ve refahını kaybetmiş. Modern dönemde ve özellikle soğuk savaş çağında kültürlerin geçiş noktası olmaktansa, bir tür çıkmaz sokak manasına gelen “serhat şehri” olarak anılmaya başlamış. Kars’a vakt-i zamanında yolu düşenlerin defterlerinde 10 bin hane telaffuz edilmişken, 1840’lardan bir İngiliz seyyahınkinde ise 3 bin aileden söz edilir. Eski Kars’tan en önemli kalıntı elbette Kale. 12. yüzyıla kadar gidiyor tarihi. 1500’lerde iki defa tamir ve tahkim edilmiş. Dış kaleden çok az harabe kalıntıları var artık. Tepedeki keskin duvarlar iç kaleye ait. Burada da cephane, süvari ahırı gibi bazı binalar kalenin duvarlarıyla benzer dokuda hala durmakta. Evliya Çelebi’nin bahsettiği iç kaledeki iki yüz kadar esnaftan pek bir şey kalmamış.

Kaleden aşağıya bakarak, birazdan gezebileceğiniz noktaları kuşbakışı gözleyebilirsiniz. Mesela, bugün Kümbet Cami olarak bilinen eski Havariler Katedrali. 10. yüzyıl Bagrati’lerinden kalma bir Ermeni kilisesi. Ana yapı maddesi bazalt taşı. 1978’e kadar müze olarak kullanılmış. Yeni müze binası açıldıktan çok sonra 2001’de camiye çevrilmiş. Eskiden bir çan kulesi de varmış. Kubbenin altındaki tamburu 12 parçaya bölen sütunların dış yüzeylerindeki 12 kabartma figür havarileri temsil etmekte. İç tarafta kubbeyi taşıyan köşeli kemerlerin üstünde dört İncil’in yazarının minik heykelleri bulunuyor.


Dış duvarlardaki 12 Havari tasvirleri


Türkiye’de başka bir örneğini pek göremeyeceğiniz Baltık mimarili bu dikdörtgen planlı kilise, şehirde Rus hakimiyeti döneminde 1885-90 yılları arasında inşa ettirilmiş. Düzgün kesme taşlardan yapılmış minareler 1984 yılında eklenmiş. Üç kapıdan farklı çerçevesiyle dikkat çeken kuzey tarafındaki kapı Taçkapı mahiyetindedir.


Fethiye Cami

Büyük Katedral - Fethiye Camii Kars 2016 #fethiyecamii #kars #ani #aniharabeleri #türkiye #anadolu #SizinKareniz #anatolia #turkey #yolculuk #seyahat #kar #karzamanı #snow #snowy #blue #minarets #mosque
Niyazi Uğur Genca (@ngenca) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()

1878’de savaş tazminatı olarak Ardahan ve Batum ile birlikte Rusya’ya terk edilir. Bolşevik rejimin 1918’deki çekilişine kadar bölgeye hakim olan Ruslar, eski kentin dışında ızgara planlı caddeler üzerinde bir garnizon şehri kurmuştur. Yapılar genellikle bazalt kesme taşlardan imal edilmişlerdir. Önceki yüzyıldan beri başta St. Petersburg olmak üzere Rus mimarisini dönüştüren neo-klasik üsluba zaman zaman tam da o yılların art-nouveau özelliklerinin eklendiğini görebilirsiniz. Tabi her şey görsel öğelerden ibaret değil. Böyle soğuk bir iklim için gerekliliği tartışılmaz bir ısıtma sistemi var bu binaların içinde. Baltık Mimarisi olarak da anılan bu tarzın birçok örneği yıkılmışsa da kalanlardan kimisi kamu binası olarak hizmet verirken, kimisi butik otele çevrilmiş durumda.


Baltık mimarisi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bugün defterdarlık binası olarak hizmet veren Rus binası

#kars #defterdarlık #binası Işıkları açsam biraz aydınlanır mı içim. #yellow #blue #orange #green #fotografheryerde #aniyakala #fotografia #photo #photography #photographer #like4like #hdr #anadolufotograf #trtbelgesel #natgeo #benimkadrajım #suretialem #sizinkareleriniz #follow #kadrajtürkiye #fotomuhabirleridernegi
Yasin Kalkan (@_yasinkalkan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Eski ve yeni görünümüyle bir otel

Restorasyon öncesi ve sonrası... Tarihi binanın orijinal hali tamamen korunarak restore edilmiştir..
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Cheltikov Konağı olarak yapılan bina bir ara konservatuar imiş

#kars#hekimevi#hotelcheltikov#cheltikov
Arkin Obdan (@armathecruiser) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Fethiye Cami

#fethiyecamii #kars #karsagit #hayırlıcumalar fotograf: @ugrokn
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Soğan kubbeleri sökülmeden önce

Cumhuriyetin ilk yıllarında #kars ...
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars gastronomi cazibesi de olan bir şehir. Mesela Türkiye’de kaz etini menülerde bulabileceğiniz bir yer. 1993’te devlet Avrupa’dan ıslah edilmiş beyaz, iri bir kaz grubu getirir ama birkaç yıl içerisinde proje durur ve kazları yetiştiricilere dağıtırlar. Hala bu diğerlerinden iri olan beyaz ve parlak tüylülere “hükumet kazı” diyorlar. Etinden ayrı, yağından ayrı ve tüyünden ayrı faydalanılıyor. Zira Kars soğuğuna da anca kaz tüyü yorganla dayanılır gibi geliyor. “Gitmişken yemeden dönmem” diyenlerin önceden siparişli rezervasyon yaptırması gerekiyor. Bölge insanı bile yılın belli zamanlarında yiyor çoğunlukla.

#kaz #karskazı #kars #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kentin diğer bir gastronomik alamet-i farikası ise peynir kültürü. Bu kültür de Rusların iskan politikaları ile çevre çalkalanırken tutmuş bir maya gibi. Mesela bu yeni ve uzak vilayete gönderilen Rus muhalifi, barışçı ve süt düşkünü “malakanlar” başlıbaşına ilginç mevzu. Nihayetinde beslenme kültürü oldukça değişmiş. Genelde insanlar Kars gravyerini bilir ama süt endüstrisinin şahsına münhasırlığı daha temelden, hayvancılıktan geliyor. Coğrafi olarak yüksek meralarda büyük bir bitki çeşitliliğine sahip olan Kars’ta özel cins ineklerinden gelen sütün her türlü ürününde farkı tadabilirsiniz.

Türkiye’nin ilk peynir müzesi de Boğatepe Köyü’nde açılmış. Köyün eski adı olan Zavot Rusçada imalathane demek. 1921’de geri giden Rus kökenlilerin İsviçre menşeili “Gruyere” peyniri ürettiği tesisleri alanlar mesleğe devam etmiş. Bugün de bütün süt ürünü uygulamalarını takip edebileceğiniz bir ekolojik müzeye dönüştürmüşler.

Kars’a gidenlerin bayıldığı bir aktivite de Çıldır Gölü’ne gitmek. Göl ilk defa bu sene tam donmamış ama önümüzdeki kış göl üstünde fayton görmek hala mümkün.

#kars #ardahan #çıldırgölü #atlıkızak #karsagit
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ya da belki üzerine bir sazan...

Fotoğraf; @atlas_dergisi @kacarumut #güzelülkem #ardahan #çıldırgölü
Türkiye-İstanbul-Sarıyer (@istanbulda34) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ancak Kars’ın dışına çıkılacaksa ilk istikamet tartışmasız, görkemli yıkıntılar şehri Ani oluyor.

#aniharabeleri #ani #anantikaphotography #aniantikkent #aniancientcity #ancientcity #kars #turkey #travel #instatravel #wanderlust #instacool #instagood #instamood #instadaily
Tunç Uzcan ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ (@tuncuzcan) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Kars’a 42 km mesafede bulunan Ani’ye yaklaşırken, inşa tarihleri 887 yılına kadar giden duvarlarını göreceksiniz. Tabii daha geriye de sarabiliyoruz tarihi. Mesela, iç kale kısmında milattan önceki Urartu hakimiyetinden kalıntılar bulunmuş. Ya da Farisi bir topluluğa ait ateş tapınağının temelleri de daha sonradan çevrildiği bir kilisenin kalıntılarının altından çıkmış. Ancak esas meşhur Ani, iki akarsuyun (Bostanlar ve Arpaçay) kesişiminde tahkim yüksek düzlüğün tamamını kaplayan, İpek Yolu üzerinde önemli bir ortaçağ kenti idi. Bugün 12. asırdan kalan genişlemiş halinin kalıntılarını gördüğünüz şehrin 100 binden fazla nüfusu olduğu tahmin ediliyor. Kazılarda bulunan en yeni parçalar ise 1760’lara tarihlenen Osmanlı sikkeleri; buranın en son iskan halinde olduğu zamanlar için bir ipucu olabilir. Tabii bugün surların hemen dışındaki Ocaklı Köyü’nün eskiden Ani Köyü olarak bilindiğini ve etrafında hala arkeolojik parçalar bulunduğunu göz önünde bulundurarak, tarihi kentin dış mahallelerinden birinin hala devam ettiğini söyleyebilirsiniz.

Surlar

pic by. Vedat Akcayoz
Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #anicity #aniruins #anisurları #ocaklıköyü
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Tepenin eteklerine bakıldığında duvarın dışında bile ciddi bir nüfusun yaşadığını tahmin etmek zor değil.

M.Ö 5000 yılına uzanan bir yerleşim bölgesi olarak ani antik kenti hala ayakta. #kars #ani #bc5000 #ancient #settelment
@mister_turist tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Şehre ilk giriş ikiz silindirik kulelerin arasında, üzerindeki kabartma sebebiyle Aslanlı Kapı olarak bilinen kapıdan yapılıyor.

Buraya neden “1001 kiliseli şehir” dendiğini, sadece yolun sonundaki iç sarayda bulunan üç ayrı kilise kalıntısından anlayabilirsiniz. Aslanlı Kapı sonrası patikayı sağdan takip ettiğinizde ise kalıntıları kolay fark edilen Gagik Kilisesi’ne geleceksiniz. Tam da milattan sonra ilk milenyum dönümünde inşayı gerçekleştiren kralın adıyla anılsa da asıl adandığı kült Aziz Gregor’dur. İlginç bir şekilde, tam bir dairesel plan üzerine oturduğu görülüyor. Kralın bir heykelinin parçalarını da Rus arkeologlar bulup birleştirmiş ama cihan harbinin sonundan beri kendisinden haber alınamıyor.


Kral Gagik heykelinin geriye kalan fotoğrafı

Kaynak: Virtualani


Gagik’ten bir sonrasına bakış

#blackandwhitephotography #blacknwhite #bandw #documentaries #documentary #ani #armenians #aniharabeleri #documentary #documentaries #oldtown #oldtimes #oldarchitecture #architecture #armenianchurch #kars
aykan (@aykanozener) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#aniharabeleri #ani #kars #naturel_turkey #foto_naturel #igworldclub #igglobalclub #princely_shotz #earth_shotz #stunning_shots #earthpix #ig_shotz #ig_today #ig_turkey #photo_turkey #benimkadrajim #tagsforlikes #turkinstagram #turkishfollowers #turkobjektif #worldshotz #todaysbestshot #ig_captures #world_great #hayatakarken #gununkaresi #allshotsturkey #vscocam #vsco #objektifimden
ZEYNEP ÖZCAN (@zeynepozcantr) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Rota üzerinde kalıntılar arasında yürürken, şu ana kadarki kazılarda en muntazam şekilde açılmış cadde, iki tarafındaki dükkanlar sebebiyle çarşı yolu olarak anılıyor. Cadde, bugün izlerini gördüğünüz duvarlarla genişletilmeden önceki ilk duvarların yıkılmasıyla açılan boşluğa tekabül ediyor. Yolun üzerinde ısınmak için ocakların, çeşmelerin, oturma yerlerinin ve hayvanlar içi su yalaklarının izleri mevcut. Yolun sonu ise 1064’te bölgeyi ele geçiren Alparslan’ın şehri yönetimine verdiği Manuçehr’in ismini taşıyan camiye çıkıyor. Dolayısı ile hem şehrin, hem de bugün Türkiye sınırları içindeki alanın en eski camisi olduğu düşünülüyor.

Özellikle iki yüzyıl sonra ciddi bir tamirat ve restorasyon geçirdiği anlaşılıyor. Daha sonra Osmanlı klasik dönem camilerine kadar gelecek olan mukarnaslı kemer ve tavan süslemelerinin de Türkiye’deki en erken örneğidir.

ANİ HARABELERİ 2015 KARS/TURKEY🇹🇷 #iphone6 #art #arthistory #islamic #islamicart #turkishart #travel #tourist #bugununkaresi #artlife #sanat #sanattarihi #klasiksanatlar #islamsanati #photo #photograph #architecturephotography #architecturelovers #architecture #turkey #tower #kars #aniharabeleri #ani
EMİR ESEN (@emiresen.art) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Mimari açıdan binanın eğim ile baş edişi de etkileyici.

Anadolu'daki ilk Türk Camii olduğu düşünülen Manuçehr Camii siyah ve kırmızı tüf taşlarıyla inşa edilmiş 👌🏻 Ani'de nefes kesen mimarilerden sadece bir tanesi #bayaiyi @buklatur #aniharabeleri #bayaiyikars #buklatur #ani #kars #turkey
Bayaiyi.com (@baya_iyi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Buralarda Manuçehr’den başka bugün yıkılmış sekizgen minaresinin taşları kalmış 1190’lara tarihli Ebu Muammeran Cami’nin olduğunu biliyoruz.


Uzaktan cami ve katedral aynı karede

#aniharabeleri#kars#turkey
Cem (@cem.idil) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Ve sırada tarihi kentin en büyük binası Ani Katedrali var. Şehri büyüten Smbat’ın başlattığı ve 1001 yılında Gagik’in bitirdiği binanın güney cephesindeki kitabede anlatılır. Mimarı ise aynı zamanda Ayasofya’nın tamiratında da çalışan Trdat’tır. Şehirdeki diğer, daha Ermeni karakteristiğini yansıtan kiliselerin aksine, bazilika tarzındadır. Kubbesi 1319 depreminde çökmüş. Daha sonraları üzeri sıvanmış fresklerden apsis üzerinde “tahtta oturan İsa” figürü seçilebilir.


Katedralin içi

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Yürümeye devam ettikçe yeni anıtsal binalar, duvarlar ve kapılar çıkmaya devam ediyor. Uyarmış mıydık? Ani’yi gezmek için birkaç kilometre yürümeyi göze almanız gerekiyor.

Daha geç bir zamanda (1215) daha çok Gürcü hakimiyeti olan bir dönemden kalma Tigran Honents, volkanik taşlar ve üzerindeki kabartmaları incelemek için güzel bir örnek.

Tigran Honents Kilisesi #aniharabeleri #church #eglise #Ani #kars
ZaziE's (@zazies_) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


İç dekorasyondaki İsa’nın hayatını anlatan freskler ise oldukça çarpıcı.

Hotel Katerina Sarayi (@katerinasarayi) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Etrafı duvarlarla çevrili, Arpaçay’ın kıyısındaki Bakireler Manastırı.

Kars, Ani Harabeleri
Dikran (@d_ada_d) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Bir fırtınada yıldırım düşmesi sonucu ortadan ikiye bölünüp yarısı yıkılan Halaskar (Kurtuluş) Kilisesi.

Ani Ancient City,Kars,Turkey
Tayfur Coskunuzer (@tcoskunuzer) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


17. yüzyıla kadar aktif olan, Ani’deki bir zamanlarki zenginliğin sebebi, İpek Yolu köprüsü. Arkası bugün Ermenistan...

#ani #aniharabeleri #aniantikkenti #ermenistansınırı #anicity #aniruins #kars #karsagit fotograf: @kesfetsene
#karsagit (@fotograflarlakars) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()
#teavel #kars #aniharabeleri #nature #history
Mürvet Duygulu (@mduygulu) tarafından paylaşılan bir fotoğraf ()


Alıntısıyla başladığımız Cemal Süreya mısrası nasıl bir klasiğe dönüştüyse, Kars’ı kısaca betimlemek için başka bir anlatı aranmıyor. Şiirin son kıtası da şunları söylüyor.

Nasıl olsa yine bir gün
Döneriz bu yollardan geri
Senin bir elinde bir mendil
Diğerinde kuş sesleri…


Adil Fide


BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.