Kafeinle İlgili Gerçekler

Olgu Alibeygil 27.09.2016

Çağımızın en yaygın bağımlılıklarından olan kafeinin bize ne faydası var? Bedende kaç saat kalıyor? Hangi tür kahvenin kafeini daha fazla? İşte kafeinle ilgili bazı gerçekler...

Sadece kahvede değil, çay, kolalı içecekler, bazı şekerlemeler, enerji içeceklerinde bol bol bulunan kafein, dünyanın yaygın bağımlılıklarından birisi haline gelmiş durumda. Hatta alkol, sigara ve marijuhanadan sonra dördüncü sırada. En çok tüketildiği kahveyi baz alarak, kafein ile ilgili bazı gerçekleri derledik.

1. Hızla etki ediyor.

Bir yudum kahve içtiğinizde kafein sadece 10 dakika içinde etkisini göstermeye başlıyor. Kandaki en yüksek seviyesine 45 dakikada ulaşıyor ve yaklaşık 3-4 saat etkisini gösteriyor.


2. Kafeinin bedenden atılma hızı ise yavaş.

Kafeinin yarı ömrü dört saat fakat bedenden tamamen atılması 12 saati buluyor. Eğer kafeine bağımlı hale geldiyseniz, 12 saatin sonunda kafein krizi başlayabilir. Hamilelerde ise bu süre çok daha uzun, parçalanmaya başlaması 10 saati buluyor.

3. Sigara içenlerde durum farklı.

Kafeinin yarılanmaya ve bedenden atılmaya başlama süresi sigara içenlerde daha kısa. Dolayısıyla kahvenin ayık tutma süresi de bu kişilerde daha az. Çünkü bedende nikotin ve kafeini parçalayan, bu iki moleküle bağlanan enzim aynı.


4. Kafein beyinde bir molekülü taklit ediyor.

Kafein molekülleri, beynin yavaşlayıp sakinleşmesini sağlayan adenosin molekülleri ile hemen hemen aynı yapıya sahip. Adenosin’i taklit eden kafein molekülleri, onlar yerine reseptörlere bağlanıp yavaşlamayı engelliyor, beyni diri, bizi enerjik tutuyor.

5. Kafein bağımlılık yapar.

Beyinde aynı zamanda bağımlılık hormonu da diyebileceğimiz dopamin salgısını artıran kafein, alınmadığında yoksunluk sendromları yapan bir maddedir. Özellikle baş ağrısı ve uyuşukluk haliyle kendini gösteren bu yoksunluk sendromları o son kahveyi içtikten 12 saat sonra başlayıp günlerce sürüyor. Kimi insanda dört gün, kimisinde dokuz... Doz azaltarak bırakmak ise yoksunluk sendromlarının yaşanma süresini kısaltıyor. Bedendeki kortizol seviyesine de etki ettiği için, bu hormonun en çok salgılandığı zamanlarda kahve içmek pek de iyi değil. Kahveyi doğru zamanda içmelisiniz.


6. Kafeinin faydaları da var!

Kafeinin insanı uyanık tutma özelliği dışında başka yararları da var. Örneğin uzun dönemli hafızayı güçlendiriyor. Alzheimer’ı önleyip önlemeyeceği üzerinde çalışmalar devam ediyor. Bazı çalışmalar kafeinin cilt kanseri riskini azalttığını kanıtlamış.

7. Arılar da kafein sever.

Bazı çiçeklerdeki düşük seviyedeki kafein arılar için de çok çekici. Bir alıştılar mı, aynı çiçeklere defalarca uğruyorlar. İnsan gibi arıların beyninde de hafızayı güçlendiriyor.


8. Bitkilerdeki kafein doğal pestisit görevi görüyor.

Kahve, çay, kola ağacı gibi kafein üreten bitkilere böcekler yaklaşamıyor. Bu bitkilerdeki kafein böcekler için zehir etkisi yaratıyor. Kafeinli bitkilerin etrafında yaban otları da pek barınamıyor.

9. Egzersizden önce kafein yararlı.

Egzersiz yapmadan önce kafeinli bir şeyler içmek enerji vereceği için çalışmayı güçlendiriyor. Dahası, bedendeki yağları söküp kana karıştırdığı için egzersiz sırasında bu yağları yakmak kolaylaşıyor.


Görsel: All that is interesting

10. Kahveyi dans eden keçilere borçluyuz.

Bir efsaneye göre Etyopya’da Kaldi isimli bir çoban, keçilerin kahve bitkisi etrafında takılıp dans ettiklerini fark etmiş. Kahve çekirdeklerini şeytan işi sayıp ateşe atmış ve böylece insanlık ilk kavrulmuş kahve ile tanışmış.

11. Kafeinsiz kahve diye bir şey yok.

İnsanlık ne kadar uğraşırsa uğraşsın, kafeini kahveden silip atamıyor. Miktarı azalabiliyor ama “decaf” diye satılan kahvelerde bile kafein var.


12. Az kavrulmuş kahve daha çok kafein içerir.

Her ne kadar koyu kahve çekirdeklerinin daha kafeinli olduğunu düşünsek de durum tam tersidir. Kafein yüksek ısıda bozulur. Bu yüzden rengi açık kahve çekirdekleri daha çok kafein içerir.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.