İnternetteki Bilgi Kirliliği

Zafer Babal 10.09.2016

İnternet, hızlı ve kolay yoldan bilgi edinmeyi sağlasa da doğru bilgiye ulaşmak sanıldığı kadar kolay değil.

Seksenli yıllarda çocuk olanlar bilirler: Ödevlerin araştırılıp bulunduğu, itinayla çizgisiz kağıtlara yazıldığı dönemlerin ana kaynakları ansiklopedilerdir. Neredeyse her konuyla ilgili birçok başlığın bulunduğu ortalama 20 - 30 ciltten oluşan bu kaynaklar, vitrinlerde her zaman kendilerine yer bulmuşlardır. Meydan Larousse, Anabritannica, Gelişim Hachette… İlk aklıma gelenler ve bizim evde bulunanlar bunlardı yanlış hatırlamıyorsam. Ortalama 30 ciltlik, annelerimizin üzerlerine dantelli örtüler örttüğü, dış dünyaya açılan muazzam bilgi kaynakları… Canım sıkıldıkça okuduğumu hatırlarım. Hatta karşı komşumuzda adını unuttuğum başka ansiklopediler de vardı. Ödevleri genelde herkes biraz önce saydığım ansiklopedilerden yapardı. Ben de bu yüzden “yıldızlı pekiyi”ler için karşı komşumuza ansiklopedi ziyaretleri yapar, ödevlerimi herkesinkinden farklı ele almaya çalışırdım.

İnternetteki Bilgi Kirliliği

Kağıt Kokusundan Ekran Parıltısına

Günler geceleri kovaladı, dünya güneşin etrafındaki arz-ı endamına devam etti. İnsanoğlu internetle buluşuverdi. Bu aşamadan sonra “kutsal bilgi kaynağımız” internet oluverdi. İnternet, yapısı gereği kullanıcılarının katkılarıyla büyüyen ve gelişen bir sistem. Üstelik kullanıcılar bilgilerini paylaşırken genel itibariyle öznel değerlendirmelerde bulunuyorlar. Kendi duygu ve düşüncelerini “bilgi” paylaşmanın önünde tutuyorlar.

İnternetteki Bilgi Kirliliği

Özellikle sosyal medyanın gelişmesiyle birlikte kullanıcıların kişilerle ve kurumlarla olan etkileşimi ciddi boyutlara ulaşmış durumda. Onlarca takipçisi bulunan Kasap Hayri Amca’dan milyonlarca “beğenen”i bulunan moda ikonlarına kadar oldukça geniş bir yelpazeden bahsediyoruz. Bilginin hızlı ve bu kadar kolay bir şekilde yayılması da bazı dezavantajları beraberinde getiriyor. Reklamlarda her ne kadar “Kirlenmek güzeldir” denilse de söz konusu “bilgi kirliliği” olduğunda işin rengi değişiyor.

Bilindiği üzere - Allah uzun ömürler versin- Münir Özkul’un her sene öldüğü haberleri önce yayılır, sonra aradan bir süre geçince “Yanlış habermiş!” denilip “Seni gidi yaramaz internet seni!” parmak sallamalarıyla hayata devam edilir. Yine talihsiz bir kaza geçiren Kenan Işık da benzer ölüm haberlerine muhatap oluyor. Bu tür haberlerle sadece ülkemizin değil dünyanın da başı dertte. Örneğin Formula 1 eski pilotu Michael Schumacher de ölüm haberleriyle baş etmek zorunda kalıyor.

İnternetteki Bilgi Kirliliği

Doğru Bilgiye Ulaşmak İçin Neler Yapılmalı?

Bilgi kirliliği sadece ünlülerin hayatta olup olmamalarıyla ilgili değil, birçok alanda karşımıza çıkabiliyor. Her ne kadar zor olsa da internet üzerindeki bilgilerin doğruluğunu belli yöntemlerle kontrol edebilirsiniz. Örneğin karşılaştığınız bir deprem haberi eski tarihli bir haber olabilir. Karşılaştığınız bilgilerin hangi döneme ait olduğuna dikkat edin. Yine bazı haberler “uydurma” haber olarak insanlar eğlensin diye servis edilebiliyor, “şakalanmayın”. Wikipedia tarzı sitelerin kullanıcıların bilgi girişine izin verdiğini unutmayın. Yani Wikipedia’da yazanlar kesinlikle doğrudur diye bir durum yok. Kendinize güvenilir kaynaklar belirleyip yer imlerinize bu siteleri kaydetmeyi unutmayın.

Özellikle kriz anlarında hızla yayılan haberlerdeki dezenformasyonu önlemek için hazırlanan Doğrulama El Kitabı da yanlış bilgi almanızı önleyecektir. Burada bulabileceğiniz uygulamalar her eve lazım.

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.