Geyşalar Buradan: Gion

Japon usulü eğlence sanatını anlamak için önce "Geyşa kimdir?" sorusunun yanıtını öğrenmek gerekiyor.

Gion, Japonya’nın Kyoto şehrinde bulunan bir mahalle. Burası Japonya’nın en ünlü geyşa bölgelerinden birisi aslında. Hatta diğerlerinden farklı olarak Gion’da ve Kyoto’nun genelinde geyşalar kendilerine geiko diyorlar. Bunu açıklamak için de önce biraz geyşanın esasen ne demek olduğundan bahsetmek istiyorum.

Geyşa nedir tam olarak?

Bizlerin ve genelde birçok kişinin aklında geyşa kelimesi Japon hayat kadını olarak yer etmiş bir terim. Fakat işin aslı bu değil tabii ki. Arthur Golden’ın Bir Geyşanın Anıları kitabını okuyanlarınız vardır, burada hem geyşalığa hem de o zamanların Japon kültürüne dair birçok şey öğrenmek mümkün. Benim de konuya ilgim buradan geliyor. Geyşa, geiko ya de geigi, geleneksel olarak müşterilerini eğlendiren Japon kadınları için kullanılan isimler. Bu ‘eğlendirme’ işini yapmak içinse birbirinden farklı yeteneklere sahipler. Bunların arasında müzik, dans, oyunlar, kaligrafi, çay seremonileri ve sohbet etmek var. Geyşa kelimesi Japoncada iki adet kanjiden (bir tip Japon alfabesi) oluşuyor. Gei, sanat demek ve sha da kişi anlamına geliyor. Yani Türkçeye tam çevirisi sanatçı, sanat yapan kişi olmuş oluyor. Geiko ise sanatçı kadın anlamına geliyor.

Gion, Japonya’nın Kyoto şehrinde bulunan bir mahalle. Burası Japonya’nın en ünlü geyşa bölgelerinden birisi aslında. Hatta diğerlerinden farklı olarak Gion’da ve Kyoto’nun genelinde geyşalar kendilerine geiko diyorlar. Bunu açıklamak için de önce biraz geyşanın esasen ne demek olduğundan bahsetmek istiyorum.

Geyşa nedir tam olarak?

Bizlerin ve genelde birçok kişinin aklında geyşa kelimesi Japon hayat kadını olarak yer etmiş bir terim. Fakat işin aslı bu değil tabii ki. Arthur Golden’ın Bir Geyşanın Anıları kitabını okuyanlarınız vardır, burada hem geyşalığa hem de o zamanların Japon kültürüne dair birçok şey öğrenmek mümkün. Benim de konuya ilgim buradan geliyor. Geyşa, geiko ya de geigi, geleneksel olarak müşterilerini eğlendiren Japon kadınları için kullanılan isimler. Bu ‘eğlendirme’ işini yapmak içinse birbirinden farklı yeteneklere sahipler. Bunların arasında müzik, dans, oyunlar, kaligrafi, çay seremonileri ve sohbet etmek var. Geyşa kelimesi Japoncada iki adet kanjiden (bir tip Japon alfabesi) oluşuyor. Gei, sanat demek ve sha da kişi anlamına geliyor. Yani Türkçeye tam çevirisi sanatçı, sanat yapan kişi olmuş oluyor. Geiko ise sanatçı kadın anlamına geliyor.

Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion

Peki ya geyşa makyajı?

Geyşalar, bölgeden bölgeye değişmekle beraber, erken yaşlardan itibaren eğitimlerine başlıyorlar. Shamisen denilen enstrümanı çalmayı öğreniyor, yelpazelerle dans ediyor, her konu hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyorlar ve böylece de müşterilerinin iyi vakit geçirmesini sağlıyorlar. Tam geyşalığa geçmeden önce de “maiko” olarak adlandırıldıkları bir çıraklık döneminden geçiyor, deneyimli geyşalara eşlik ederek ve onları izleyerek geyşalığın inceliklerini öğreniyorlar. Bizim geyşa makyajı ve kıyafeti olarak bildiğimiz o beyaz makyaj ve süslü kimonolar aslında maiko kostümleri, çünkü daha yaşlı ve olgun geyşalar daha sade kimonoları tercih ediyorlar ve beyaz makyajı yapmaları gerekmiyor. Bir maiko ve geyşayı ayıran en önemli şeylerden biri de yakalarının rengi. Maikolar kırmızı yaka kullanırken, geyşalar beyaz yaka kullanıyorlar.

Peki ya geyşa makyajı?

Geyşalar, bölgeden bölgeye değişmekle beraber, erken yaşlardan itibaren eğitimlerine başlıyorlar. Shamisen denilen enstrümanı çalmayı öğreniyor, yelpazelerle dans ediyor, her konu hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyorlar ve böylece de müşterilerinin iyi vakit geçirmesini sağlıyorlar. Tam geyşalığa geçmeden önce de “maiko” olarak adlandırıldıkları bir çıraklık döneminden geçiyor, deneyimli geyşalara eşlik ederek ve onları izleyerek geyşalığın inceliklerini öğreniyorlar. Bizim geyşa makyajı ve kıyafeti olarak bildiğimiz o beyaz makyaj ve süslü kimonolar aslında maiko kostümleri, çünkü daha yaşlı ve olgun geyşalar daha sade kimonoları tercih ediyorlar ve beyaz makyajı yapmaları gerekmiyor. Bir maiko ve geyşayı ayıran en önemli şeylerden biri de yakalarının rengi. Maikolar kırmızı yaka kullanırken, geyşalar beyaz yaka kullanıyorlar.

Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion

Gion da biraz önce bahsettiğim üzere, geyşaların bulunduğu bölgelerin en ünlülerinden. Burası beş “hanamachi” yani geiko topluluklarından oluşuyor. Geyşalar eğitim aldıkları dönemde “okiya” denen evlerde yaşıyorlar ve onların eğitimlerine okiya tarafından harcanan parayı çalışarak kazanıp geri ödeyene kadar bu okiyalara bağlı kalıyorlar. Geyşalar isterlerse yeterli parayı kazandıktan sonra çalışma hayatlarına bağımsız olarak devam edebiliyorlar.

Gion da biraz önce bahsettiğim üzere, geyşaların bulunduğu bölgelerin en ünlülerinden. Burası beş “hanamachi” yani geiko topluluklarından oluşuyor. Geyşalar eğitim aldıkları dönemde “okiya” denen evlerde yaşıyorlar ve onların eğitimlerine okiya tarafından harcanan parayı çalışarak kazanıp geri ödeyene kadar bu okiyalara bağlı kalıyorlar. Geyşalar isterlerse yeterli parayı kazandıktan sonra çalışma hayatlarına bağımsız olarak devam edebiliyorlar.

Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion

Çay evinde sake içmek

Gion’daki eğlence hayatı diğer birçok yerde de olduğu gibi çay evlerinde şekilleniyor. Ochaya isimli bu çay evlerinin müşterilerini genellikle büyük Japon şirketlerinin yüksek mevki çalışanları, Japonya’ya seyahat etmeye gelen yabancı misafirler, iş adamları ve diğer bir takım önemli insanlar oluşturuyor. Çay evlerinde ‘sake’ isimli pirinç şarabı içiliyor, oyunlar oynanıyor, dans gösterileri sergileniyor ve daha birçok etkinlik ile geyşalar müşterilerini eğlendiriyor. Bilinenin aksine, bu geyşa mahalleleri Hollanda’nın Red Light District’ine eşdeğer değil, çünkü geyşalar hayat kadını değiller ve paralarını müşterilerle ilişkiye girerek kazanmıyorlar. Şahsen ben de uzunca bir süre durumun böyle olduğunu düşünüyordum. Ancak Gion da diğer geyşa bölgeleri gibi sadece bir eğlence bölgesi. Ayrıca geyşalar her sene ‘sakura’, yani kiraz çiçeği mevsiminde dans gösterileri de sergiliyor.

Çay evinde sake içmek

Gion’daki eğlence hayatı diğer birçok yerde de olduğu gibi çay evlerinde şekilleniyor. Ochaya isimli bu çay evlerinin müşterilerini genellikle büyük Japon şirketlerinin yüksek mevki çalışanları, Japonya’ya seyahat etmeye gelen yabancı misafirler, iş adamları ve diğer bir takım önemli insanlar oluşturuyor. Çay evlerinde ‘sake’ isimli pirinç şarabı içiliyor, oyunlar oynanıyor, dans gösterileri sergileniyor ve daha birçok etkinlik ile geyşalar müşterilerini eğlendiriyor. Bilinenin aksine, bu geyşa mahalleleri Hollanda’nın Red Light District’ine eşdeğer değil, çünkü geyşalar hayat kadını değiller ve paralarını müşterilerle ilişkiye girerek kazanmıyorlar. Şahsen ben de uzunca bir süre durumun böyle olduğunu düşünüyordum. Ancak Gion da diğer geyşa bölgeleri gibi sadece bir eğlence bölgesi. Ayrıca geyşalar her sene ‘sakura’, yani kiraz çiçeği mevsiminde dans gösterileri de sergiliyor.

Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion

Eğer geyşaların değişik yaşantısı, eğitimleri ve çay evlerinin atmosferi benim gibi sizin de ilginizi çektiyse popüler kültürde de birçok kaynak bulmanız mümkün. İlki başta bahsettiğim Bir Geyşanın Anıları, hem kitabını okuyabilir hem de filmini izleyebilirsiniz. Mineko Iwasaki’nin otobiyografisi Geisho of Gion ya da Kenji Mizoguchi’nin filmleri Sisters of the Gion ya da A Geisha filmleri de Gion’u anlatan eserler. Ayrıca şuradan da detaylı bilgi alabilirsiniz.

Eğer geyşaların değişik yaşantısı, eğitimleri ve çay evlerinin atmosferi benim gibi sizin de ilginizi çektiyse popüler kültürde de birçok kaynak bulmanız mümkün. İlki başta bahsettiğim Bir Geyşanın Anıları, hem kitabını okuyabilir hem de filmini izleyebilirsiniz. Mineko Iwasaki’nin otobiyografisi Geisho of Gion ya da Kenji Mizoguchi’nin filmleri Sisters of the Gion ya da A Geisha filmleri de Gion’u anlatan eserler. Ayrıca şuradan da detaylı bilgi alabilirsiniz.

Geyşalar Buradan: Gion
Geyşalar Buradan: Gion

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.