Esir Padişah

Tolga Gerger 09.09.2016

Yıldırım Bayezid ve Timur... Tarihin tek esir padişahının hikayesi...

Esir Padişah

Dünya tarihi adeta bir atasözünü doğrular; "Bir koltuğa iki karpuz sığmaz". Çıkarları ters düşenler, rakipler dünya tarihinde olduğu gibi bugün de var ve sanatta, sporda ya da bilimsel gelişmelerde hep var olacaklar. İşte bu tarihi dönemde, bunu kanıtlarcasına yaşandı adeta Timur ve Yıldırım Bayezid çarpışması. Tarih iki büyük hükümdarı karşı karşıya getirecek, birini esir, birini fatih yapacaktı.

Büyük hükümdar Timurlenk

Timur, tarihin şüphesiz en büyük hükümdarlarından biridir. Tahmini olarak 9 Nisan 1336 yılında Keş şehrine yakın bir yerde dünyaya gelir. Doğduğunda avucunda kan pıhtısı olduğuna inanılır. Bu inanışa göre böyle doğan bir çocuk, ileride büyük bir fatih olacaktır. Efsanevi olan bu hikaye Cengiz Han'a da atfedilir. Küçük yaştan itibaren hayatı büyük mücadeleler içinde geçer. Bir savaş sırasında koluna ve bacağına ok darbesi alır, bundan dolayı "Aksak Timur" lakabıyla anılır. Dahiyane savaş stratejileri bugün bile herkesi şaşırtmaktadır. Anlatıya göre, Hindistan'a gittiğinde Timur fillerin heybetinden etkilenir. Boğaları üst üste koyarak atların korkularını dener. Atların korkularını görünce süvarilerinden bunu her gün tekrarlamalarını ister. Artık atlar iri cüsseli hiçbir varlıktan korkmaz hale gelince, ordusuna filleri katar.

Lakabını hızından alan Yıldırım Bayezid

Yıldırım Bayezid. Adı gibi 'yıldırım' olan Osmanlı hükümdarı. Bayezid çok iyi bir eğitimden geçer. Birinci Kosova Muharebesi'nde büyük faydalar gösterir. Babası I. Murat savaş meydanını dolaşırken öldürülür. Ölümü sonrası herkes gelip kendisine biat eder. O ise merasim bittikten sonra kardeşi Yakup Bey'i çadırına davet eder ve orada boğdurur. Savaş meydanında atikliği, hızlı düşünüp karar vermesi onun lakabını Yıldırım yapmıştır. Son düzenli Haçlı Seferi diyebileceğimiz savaş olan Niğbolu'da Haçlı ordusunu perişan eder.

Timur yönünü batıya, Bayezid ise doğuya çevirir. Artık savaş kaçınılmazdır.

Esir Padişah

Timur ve Bayezid mektuplaşmaları

Çıkarları çatışan liderler günümüzde uzlaşma masasına oturuyor. Doğu kültürü ise farklı, hem de çok daha farklı... İşte bu farklılık, Bayezid ve Timur'da net görülür. Çıkarları çatışan iki lider mektuplaşmaya başlar.

Timur'dan Bayezid'e:

"Rum diyarında melik olan Yıldırım Beyazıd! Bil ki, biz kudret ve iktidarımızla insanlık aleminin en büyük kısmını tebamız haline getirmiş bir hükümdarız. Bu görülmemiş işi, tek başımıza yaptık, senin gibi babamızdan ülkeler tevarüs etmiş değiliz. Aklını başına topla ve Kara Yusuf'la Ahmet Celayir'i topraklarından kov. Emirlerimize karşı gelen hükümdarların akıbetini duymuş olsan gerektir. Siz de o hükümdarların arasına girmekten sakının..."

Bayezid bu mektuba hiddetlenir ve sert bir karşılık yazar:

"Ey ihtiyar köpek, tekfur kafirlerinden daha şiddetli kâfirsin. Mektubunda bizi korkutmak ve hile ile kandırmak istemişsin. Osmanlı sultanlarını, Acem padişahlarına benzetme. Osmanlı askerleri de ne Kıpçak ülkesi Tatarı gibi sıradan insanlar ne de Hint toplulukları gibi başı boş, sere serpe avare kalabalıklardır. Osmanlı askerleri, Irak ve Horasan askerleri gibi hamiyetsiz ve perişan olmayacak kadar onurlu askerlerdir. Yine sen, Osmanlı askerlerini Şam ve Haleb (Memlûk) askerlerine de benzetmeyesin... Bu mektup eline geçtikten sonra savaş meydanına her kim ki gelmeyip kaçarsa, onun eşi üç talakla kendisinden boş olsun."

Tarihçiler günümüzde bu mektuplaşmaları analiz ettiklerinde, Yıldırım Bayezid'in kendine güvenini, Timur'un ise onu ciddi bir rakip olarak görmediği sonucunu çıkarırlar. Gerçekte de öyledir. Timur "Biz senin aslını neslini biliriz" der bir mektubunda. Burada Yıldırım'ı ve Osmanlı geçmişini küçümser. Timur asla Cengiz Han'ın soyundan gelmediğinden 'Emir' unvanını kullanır, yanında ise Cengiz soyundan gelen kukla Mahmut Han'ı taşır.

Esir Padişah

Timur'un savaş stratejisi

Timur ordusunu Anadolu içlerinden geçirir. Stratejik davranarak Yıldırım Bayezid'in karakterindeki zafiyeti anlamıştır: Acelecilik. Orduya kavis çizdirir, Tokat civarından Kayseri'ye ordusunu dolaştırır. Yıldırım hiddetlenir ve hataya orada düşerek Timur'un ordusunu takibe başlar. Çubuk ovasında iki ordu karşılaşır. Çubuk ovasında Timur'un fillerini yöneten komutanın adı İsin Buga (Mutlu Boğa), yüzyıllar sonra yapılan Ankara Esenboğa Havaalanına adını verecektir. Savaşta Timur, Yıldırım Bayezid'i mağlup ederek esir alır.

Çokça düşülen hata, Yıldırım'ın bir kafese konduğudur. Yıldırım, esir düştükten sonra tahtının önünde demir parmakların olduğu bir yere koyulur. Timur kendisine saygı duymuştur. Ünlü tarihçimiz Köprülü'ye göre, Yıldırım esaretin verdiği hüzünle kendini öldürür. Fakat bu hiçbir zaman kanıtlanamamıştır. Tarih bu iki hükümdara dar gelir. Biri esir, diğeri ise fatihtir artık.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.