Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

S. Emre Özcan 02.09.2016

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inin beyazlığı nereden geliyor?

Beyaz Geceler Dostoyevski’nin en hafif, en saf, en lirik kitabıdır… Hikaye saflık ve yalınlığını, kahramanlarının hep aynı kumaştan ve renkten yapılmasından alır. Onlara, dile getirdikleri sözlere hemen inanırız. Bir şeye inanan, sonra aynı güçle tam tersine inanan tipik Dostoyevski kahramanları yok bu kitapta. Bu bakımdan ‘Beyaz Geceler’ Dostoyevski’nin en özel ve ayrıksı kitabı. Burada bizi etkileyen şey, kitabın ve kahramanlarının bu saflığından gelen hafiflik, bir çeşit çocuksu dürüstlük ve bizi yormayan melodramlardan alabileceğimiz bir çeşit mutluluk duygusu.”

Bunları söylüyordu Orhan Pamuk, Beyaz Geceler’e özel yazdığı önsöz niteliğindeki “Beyaz Geceler ve Melodram Üzerine Bir Not” yazısında. Beyaz Geceler’i ilk olarak on sekiz yaşında okuduğunu ve o sıralarda hikayenin insanın kalbine seslenebilme ustalığının farkına varamadığını…

Beyaz Geceler Dostoyevski’nin en hafif, en saf, en lirik kitabıdır… Hikaye saflık ve yalınlığını, kahramanlarının hep aynı kumaştan ve renkten yapılmasından alır. Onlara, dile getirdikleri sözlere hemen inanırız. Bir şeye inanan, sonra aynı güçle tam tersine inanan tipik Dostoyevski kahramanları yok bu kitapta. Bu bakımdan ‘Beyaz Geceler’ Dostoyevski’nin en özel ve ayrıksı kitabı. Burada bizi etkileyen şey, kitabın ve kahramanlarının bu saflığından gelen hafiflik, bir çeşit çocuksu dürüstlük ve bizi yormayan melodramlardan alabileceğimiz bir çeşit mutluluk duygusu.”

Bunları söylüyordu Orhan Pamuk, Beyaz Geceler’e özel yazdığı önsöz niteliğindeki “Beyaz Geceler ve Melodram Üzerine Bir Not” yazısında. Beyaz Geceler’i ilk olarak on sekiz yaşında okuduğunu ve o sıralarda hikayenin insanın kalbine seslenebilme ustalığının farkına varamadığını…

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Dostoyevski ve Beyaz Geceler

Hikayede yirmili yaşlarındaki bir erkeğin hayatındaki dört “beyaz gece” anlatılmaktadır. Yıldızlı bir bahar gecesi Petersburg sokaklarında yalnız başına yürüyen kahramanımız, köprübaşında ağlayan genç bir kız görür. Onunla konuşmak ister ama buna bir türlü cesaret edemez. Neyse ki küçük bir şans onların kaderlerini o gece kesiştirecek ve birlikte geçirecekleri “beyaz geceler” bu şekilde başlamış olacaktır.

Dostoyevski ve Beyaz Geceler

Hikayede yirmili yaşlarındaki bir erkeğin hayatındaki dört “beyaz gece” anlatılmaktadır. Yıldızlı bir bahar gecesi Petersburg sokaklarında yalnız başına yürüyen kahramanımız, köprübaşında ağlayan genç bir kız görür. Onunla konuşmak ister ama buna bir türlü cesaret edemez. Neyse ki küçük bir şans onların kaderlerini o gece kesiştirecek ve birlikte geçirecekleri “beyaz geceler” bu şekilde başlamış olacaktır.

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Beyaz Geceler 1848 yılında, Dostoyevski yirmi yedi yaşındayken bir Petersburg gazetesinde yayınlanmıştır. İki sene öncesinde gene bir gazetede Dostoyevski’nin ilk romanı İnsancıklar yayınlanmış ve büyük bir ilgi toplayarak yazarın adının edebiyat çevrelerinde duyulmasını sağlamıştır. Beyaz Geceler ise, o yıllardaki Rus aydınının kafasını yeterince meşgul eden “romantik” ve “hayalperest” kahraman kavramından yeterince beslenmiş bir hikayedir.

Beyaz Geceler 1848 yılında, Dostoyevski yirmi yedi yaşındayken bir Petersburg gazetesinde yayınlanmıştır. İki sene öncesinde gene bir gazetede Dostoyevski’nin ilk romanı İnsancıklar yayınlanmış ve büyük bir ilgi toplayarak yazarın adının edebiyat çevrelerinde duyulmasını sağlamıştır. Beyaz Geceler ise, o yıllardaki Rus aydınının kafasını yeterince meşgul eden “romantik” ve “hayalperest” kahraman kavramından yeterince beslenmiş bir hikayedir.

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Peki bu Beyaz Geceler neyin beyazlığıdır? Hikayedeki kahraman o geceler çok mutludur da o yüzden mi bu gecelere “beyaz” denilmiştir ya da yıldızlar öyle ışıltılıdır ki, her yer sanki beyaza boyanmış gibidir, bu yüzden mi? Dostoyevski neden kitabına Beyaz Geceler adını vermiştir? İşte cevabı…

Peki bu Beyaz Geceler neyin beyazlığıdır? Hikayedeki kahraman o geceler çok mutludur da o yüzden mi bu gecelere “beyaz” denilmiştir ya da yıldızlar öyle ışıltılıdır ki, her yer sanki beyaza boyanmış gibidir, bu yüzden mi? Dostoyevski neden kitabına Beyaz Geceler adını vermiştir? İşte cevabı…

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Beyaz Geceler’in Anlamı

Beyaz Geceler, Petersburg’un Kuzey kutbuna olan yakınlığından ötürü her yılın iki ayında, bir doğa harikası olarak “beyaz geceler”i yaşıyor olmasıdır. Bu geceleri görüp yaşamak için her yıl turistler akın akın Petersburg şehrine seyahat etmektedir.

Beyaz Geceler’in Anlamı

Beyaz Geceler, Petersburg’un Kuzey kutbuna olan yakınlığından ötürü her yılın iki ayında, bir doğa harikası olarak “beyaz geceler”i yaşıyor olmasıdır. Bu geceleri görüp yaşamak için her yıl turistler akın akın Petersburg şehrine seyahat etmektedir.

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Beyaz geceler, mayıs ayının ortalarından başlayıp temmuz ayının ortalarına kadar devam etmektedir. O gecelerde güneş 03:00’da doğup 24:00’da batar ve saat 01:30 ile 02:30 arasında havanın sadece hafif karardığı görülür.

Beyaz geceler, mayıs ayının ortalarından başlayıp temmuz ayının ortalarına kadar devam etmektedir. O gecelerde güneş 03:00’da doğup 24:00’da batar ve saat 01:30 ile 02:30 arasında havanın sadece hafif karardığı görülür.

Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti
Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'inde Bir Gezinti

Dostoyevski’nin hikayesi de bu doğa olayının yaşandığı gecelerde geçer ve kitaba bu yüzden Beyaz Geceler adı verilmiştir. İşte bu gecelerde kahramanımız güzel Nastenka’sıyla tanışmış ve yine bu gecelerde Nastenka tarafından terk edilmiştir…

Kim bilir, belki bir gün yolumuz beyaz gecelerin yaşandığı bir ayda Petersburg'a düşerse, biz de böyle bir hikayeyle karşı karşıya kalabilir ve Dostoyevski'nin ne anlatmak istediğini daha iyi anlayabiliriz.

Dostoyevski’nin hikayesi de bu doğa olayının yaşandığı gecelerde geçer ve kitaba bu yüzden Beyaz Geceler adı verilmiştir. İşte bu gecelerde kahramanımız güzel Nastenka’sıyla tanışmış ve yine bu gecelerde Nastenka tarafından terk edilmiştir…

Kim bilir, belki bir gün yolumuz beyaz gecelerin yaşandığı bir ayda Petersburg'a düşerse, biz de böyle bir hikayeyle karşı karşıya kalabilir ve Dostoyevski'nin ne anlatmak istediğini daha iyi anlayabiliriz.

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.