Devrim Otomobilleri - 1

Cengiz Özer 16.08.2016

Türkiye’de endüstrileşmenin sembol ismi olan Devrim Otomobili fikrinin ortaya çıkışını anlatıyoruz.

Bu yazımda Türkiye’de herkesin bir biçimde adını duyduğu ve adını duyduğu anda “Hani şu benzini bitip yolda kalan otomobil” dediği, iç yüzü tam anlamıyla bilinmeyen Türkiye’nin ilk yerli otomobili olan Devrim Otomobili’nden bahsedeceğim.

Bu yazımda Türkiye’de herkesin bir biçimde adını duyduğu ve adını duyduğu anda “Hani şu benzini bitip yolda kalan otomobil” dediği, iç yüzü tam anlamıyla bilinmeyen Türkiye’nin ilk yerli otomobili olan Devrim Otomobili’nden bahsedeceğim.

Devrim Otomobilleri - 1
Devrim Otomobilleri - 1

Türkiye’de yerli otomobil üretme fikri ne zaman, nerede ve kimden çıktı?

Tarih: 15 Mayıs 1961

Yer: Ankara / Otomotiv Kongresi

Bu kongreye davetli olanlar içinde bir isim vardır. Bu isim, o tarihte Milli Birlik Komitesi Başkanı olan Orgeneral Cemal Gürsel’dir. Cemal Gürsel bu kongreye açılış konuşması yapması için davet edilmiştir. Kongrede kürsüye çıktığında dinleyicileri biraz da sıkan bir protokol konuşması yapar. Fakat esas noktaya konuşmasının sonunda değinir. Kongrede esas çoğunluğu oluşturan mühendislere hitaben “Sizlerden yüzde yüz Türk işçi ve mühendisine ait bir otomobil yapmanızı istiyorum, hatta emrediyorum! Çünkü evet biz pamuk üretiyoruz ama kaç balya pamuk ile kaç otomobil alınır? Türkiye’de otomobil yapılmaz diyenler kara bir düşüncenin ürünüdür” der.

Türkiye’de yerli otomobil üretme fikri ne zaman, nerede ve kimden çıktı?

Tarih: 15 Mayıs 1961

Yer: Ankara / Otomotiv Kongresi

Bu kongreye davetli olanlar içinde bir isim vardır. Bu isim, o tarihte Milli Birlik Komitesi Başkanı olan Orgeneral Cemal Gürsel’dir. Cemal Gürsel bu kongreye açılış konuşması yapması için davet edilmiştir. Kongrede kürsüye çıktığında dinleyicileri biraz da sıkan bir protokol konuşması yapar. Fakat esas noktaya konuşmasının sonunda değinir. Kongrede esas çoğunluğu oluşturan mühendislere hitaben “Sizlerden yüzde yüz Türk işçi ve mühendisine ait bir otomobil yapmanızı istiyorum, hatta emrediyorum! Çünkü evet biz pamuk üretiyoruz ama kaç balya pamuk ile kaç otomobil alınır? Türkiye’de otomobil yapılmaz diyenler kara bir düşüncenin ürünüdür” der.

Devrim Otomobilleri - 1
Devrim Otomobilleri - 1

Bu sözler oradaki herkesi bir anda şok etmiştir. Çünkü hiç kimse Cemal Gürsel’den böyle bir çıkış beklemiyordur.

Kongre biter.

Yerli otomobilin yapılması artık bir emirdir ve otomobilin 29 Ekim 1961 günkü Cumhuriyet Bayramı törenlerine yetiştirilmesi istenir. Türkiye’de endüstrileşmenin belki de başlangıç noktası olacak olan bu hamleyi isteyerek yahut istemeden engellemeye çalışanların ilk karşı çıkışları burada başlamıştır. Dünya örnekleri göz önüne alındığı zaman, bu kadar kısa bir sürede sıfırdan bir otomobilin imal edilemeyeceğine yönelik söylentiler etrafta duyulmaya başlanır. Fakat bu sözlerin hiçbiri otomobilin imalatını engellemeye muktedir değildir. Çünkü emir bizzat Cemal Gürsel tarafından verilmiştir.

Otomotiv kongresinden sonra 15 Haziran’a kadar araştırmalar yapılır. Türkiye’nin o dönemki üretim şartlarında bu otomobili üretebilmek için uygun yer ve ekip arayışına başlanır. Üç yer tespit edilir. İlki Eskişehir’deki lokomotif fabrikasıdır; bugünkü adı ile TÜLOMSAŞ, ikincisi Sivas’taki demiryolu fabrikası, üçüncüsü de Ankara’da demiryolu ile ilgili bir atölyedir. Genel kanaat Eskişehir’deki fabrika olduğundan ve o zamanki en tecrübeli kadroya da Devlet Demiryolları’nın sahip olması sebebiyle Eskişehir’deki fabrika imalat yeri olarak seçilir.

Artık ülkenin ilk yerli otomobilini 29 Ekim törenlerine yetiştirebilmek için yoğun bir çalışmaya başlanacaktır.

Devam edecek…

Bu sözler oradaki herkesi bir anda şok etmiştir. Çünkü hiç kimse Cemal Gürsel’den böyle bir çıkış beklemiyordur.

Kongre biter.

Yerli otomobilin yapılması artık bir emirdir ve otomobilin 29 Ekim 1961 günkü Cumhuriyet Bayramı törenlerine yetiştirilmesi istenir. Türkiye’de endüstrileşmenin belki de başlangıç noktası olacak olan bu hamleyi isteyerek yahut istemeden engellemeye çalışanların ilk karşı çıkışları burada başlamıştır. Dünya örnekleri göz önüne alındığı zaman, bu kadar kısa bir sürede sıfırdan bir otomobilin imal edilemeyeceğine yönelik söylentiler etrafta duyulmaya başlanır. Fakat bu sözlerin hiçbiri otomobilin imalatını engellemeye muktedir değildir. Çünkü emir bizzat Cemal Gürsel tarafından verilmiştir.

Otomotiv kongresinden sonra 15 Haziran’a kadar araştırmalar yapılır. Türkiye’nin o dönemki üretim şartlarında bu otomobili üretebilmek için uygun yer ve ekip arayışına başlanır. Üç yer tespit edilir. İlki Eskişehir’deki lokomotif fabrikasıdır; bugünkü adı ile TÜLOMSAŞ, ikincisi Sivas’taki demiryolu fabrikası, üçüncüsü de Ankara’da demiryolu ile ilgili bir atölyedir. Genel kanaat Eskişehir’deki fabrika olduğundan ve o zamanki en tecrübeli kadroya da Devlet Demiryolları’nın sahip olması sebebiyle Eskişehir’deki fabrika imalat yeri olarak seçilir.

Artık ülkenin ilk yerli otomobilini 29 Ekim törenlerine yetiştirebilmek için yoğun bir çalışmaya başlanacaktır.

Devam edecek…

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.