Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)

Ece Tuğran 23.08.2016

Çok sevdiğim bir laf vardır: "Denizi bilmeyene, okyanusu anlatamazsın."

Bazı insanlar yaşadığı çağa fazladır. Yanlış anlamayın, fazladır derken demek istediğim, “bu insanlar uyum sağlayamaz, yaşayamaz” değil; aksine, bu insanlar yaşadıkları çağı geliştirecek ve ilerletecek çok yüksek bir potansiyele sahiptir. Bu durum her ne kadar olumlu gibi gözükse de aslında her dönemde bir sorun haline gelmiştir. Çünkü bu insanların çoğunun farkına varılamamış, değeri bilinememiş, bununla da kalınmayıp bu insanlara ambargo uygulanmış ve acı çektirilmiştir.

Bazı insanlar yaşadığı çağa fazladır. Yanlış anlamayın, fazladır derken demek istediğim, “bu insanlar uyum sağlayamaz, yaşayamaz” değil; aksine, bu insanlar yaşadıkları çağı geliştirecek ve ilerletecek çok yüksek bir potansiyele sahiptir. Bu durum her ne kadar olumlu gibi gözükse de aslında her dönemde bir sorun haline gelmiştir. Çünkü bu insanların çoğunun farkına varılamamış, değeri bilinememiş, bununla da kalınmayıp bu insanlara ambargo uygulanmış ve acı çektirilmiştir.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)

Örneğin eski zamanlarda bilgi eksikliği, cehalet fazlalığı ve körü körüne inanç yüzünden parlak fikirleri olan insanlar kahin ya da şeytan damgası yerdi. “Dünya yuvarlaktır” dediği için öldürülmek istenen Galileo Galilei’ye selam olsun. Zaman geçtikçe hiyerarşi aldı başını yürüdü, dallandı budaklandı. Yönetim, devlet, siyaset, politika denilen kavramlar ortaya çıktı. Aydın insanlar bu kavramların içine sürüklendi, kendilerinden üstteki insanların entrikalarına alet edildi. Üstün zekaları tehlike arz etti, çünkü geliştirdikleri teknolojiler ülkeler arası güç dengesini değiştirebilir, devlet büyüklerinin hoşuna gitmeyecek durumlara sebep olabilirdi. Yahut da bastırılarak, sindirilerek yönetilen halkı uyandırabilir, kendine getirebilirdi. Bu insanlar bu yüzden susturuldular, gerekirse vatan haini ilan edildiler. 19 Mayıs’ta Samsun’a çıktıktan sonra askerlik görevinden alınan, millete bağımsızlık fikrini aşılarken padişah tarafından vatan haini ve dinsiz ilan edilen Mustafa Kemal’e selam olsun.

Örneğin eski zamanlarda bilgi eksikliği, cehalet fazlalığı ve körü körüne inanç yüzünden parlak fikirleri olan insanlar kahin ya da şeytan damgası yerdi. “Dünya yuvarlaktır” dediği için öldürülmek istenen Galileo Galilei’ye selam olsun. Zaman geçtikçe hiyerarşi aldı başını yürüdü, dallandı budaklandı. Yönetim, devlet, siyaset, politika denilen kavramlar ortaya çıktı. Aydın insanlar bu kavramların içine sürüklendi, kendilerinden üstteki insanların entrikalarına alet edildi. Üstün zekaları tehlike arz etti, çünkü geliştirdikleri teknolojiler ülkeler arası güç dengesini değiştirebilir, devlet büyüklerinin hoşuna gitmeyecek durumlara sebep olabilirdi. Yahut da bastırılarak, sindirilerek yönetilen halkı uyandırabilir, kendine getirebilirdi. Bu insanlar bu yüzden susturuldular, gerekirse vatan haini ilan edildiler. 19 Mayıs’ta Samsun’a çıktıktan sonra askerlik görevinden alınan, millete bağımsızlık fikrini aşılarken padişah tarafından vatan haini ve dinsiz ilan edilen Mustafa Kemal’e selam olsun.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)

Yavaş yavaş yazımın ana konusuna gelirken şunu söylemeden geçemeyeceğim: Bu insanların tümü, aynı dönem koşullarında yaşayanlar da dahil, aynı seyirde ilerleyen hayatlara sahip olmadı. Bazıları kendini gösterme imkanı buldu ve en azından fikirlerinin tohumlarını dünyaya serpti, bazıları kısıtlı bir çalışma imkanı bularak göze batmadan, kendi halinde yaşamını sürdürdü, bazıları ise gerçekten haketmedikleri tutumlara maruz kalarak tabiri caizse “heba oldu”. İşte ben bugün, belki de bu insanların en boşa harcananını, en çok haksızlığa uğrayanını, dünyayı değiştirme potansiyeline en fazla sahip olanını anlatacağım. Ben bugün, Nikola Tesla'yı anlatacağım.

Yavaş yavaş yazımın ana konusuna gelirken şunu söylemeden geçemeyeceğim: Bu insanların tümü, aynı dönem koşullarında yaşayanlar da dahil, aynı seyirde ilerleyen hayatlara sahip olmadı. Bazıları kendini gösterme imkanı buldu ve en azından fikirlerinin tohumlarını dünyaya serpti, bazıları kısıtlı bir çalışma imkanı bularak göze batmadan, kendi halinde yaşamını sürdürdü, bazıları ise gerçekten haketmedikleri tutumlara maruz kalarak tabiri caizse “heba oldu”. İşte ben bugün, belki de bu insanların en boşa harcananını, en çok haksızlığa uğrayanını, dünyayı değiştirme potansiyeline en fazla sahip olanını anlatacağım. Ben bugün, Nikola Tesla'yı anlatacağım.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Nikola Tesla
Nikola Tesla

Tesla, dünyada var olan bilim ve teknoloji uygulamalarını kökünden değiştirebilecek fikirlere sahipti. Bu fikirlerin birçoğunun yüzüne bakılmadı, bakılanlar da Tesla’dan tam anlamıyla “çalınarak” başka insanlara mal edildi. Örneğin tarih kitapları Tesla’nın icadı olan radyoyu Marconi’nin icat ettiğini yazar. Aslına bakarsanız, Tesla radyo denilen aleti Marconi’den 10 yıl önce ortaya çıkarmıştır. Ayrıca Marconi’nin radyosu sadece sinyalleri iletirken, Tesla’nın icat ettiği radyo bugün kullandıklarımız gibi ses iletimine de sahiptir. Başka bir örnek, Ford ilk motorlu aracı ürettiğinde Tesla motorun gereksiz derecede büyük olduğunu söylemiş fakat dikkate alınmamıştır. Bunun üzerine ateşleme sistemini icat etmiş ve Ford’a sunmuştur. Ford ise bu sistemi Tesla’dan “çalarak” patentini kendi adına almıştır.

Tesla, dünyada var olan bilim ve teknoloji uygulamalarını kökünden değiştirebilecek fikirlere sahipti. Bu fikirlerin birçoğunun yüzüne bakılmadı, bakılanlar da Tesla’dan tam anlamıyla “çalınarak” başka insanlara mal edildi. Örneğin tarih kitapları Tesla’nın icadı olan radyoyu Marconi’nin icat ettiğini yazar. Aslına bakarsanız, Tesla radyo denilen aleti Marconi’den 10 yıl önce ortaya çıkarmıştır. Ayrıca Marconi’nin radyosu sadece sinyalleri iletirken, Tesla’nın icat ettiği radyo bugün kullandıklarımız gibi ses iletimine de sahiptir. Başka bir örnek, Ford ilk motorlu aracı ürettiğinde Tesla motorun gereksiz derecede büyük olduğunu söylemiş fakat dikkate alınmamıştır. Bunun üzerine ateşleme sistemini icat etmiş ve Ford’a sunmuştur. Ford ise bu sistemi Tesla’dan “çalarak” patentini kendi adına almıştır.

Tesla’nın hakkını yiyen insanlardan biri de (hatta belki başı çeken) Thomas Edison’dır. Ampulün mucidi olan Edison, o zamanlarda akkor telli ampulü icat etmiş, patentini almış fakat elektriğin aktarılması sorununu bir türlü çözememiştir. Bunun için Tesla’dan yardım istemiş, başardığı takdirde Tesla’ya büyük paralar vereceğini söylemiştir. Tesla parlak zekasıyla Edison’ın sistemindeki sorunu çözerek icadına hayat vermiş ve Edison’a milyon dolarlar kazandırmıştır. Tesla’nın ödülüne gelince, Edison Tesla’ya vaat ettiği paranın tek kuruşunu vermemiştir.

Tesla’nın hakkını yiyen insanlardan biri de (hatta belki başı çeken) Thomas Edison’dır. Ampulün mucidi olan Edison, o zamanlarda akkor telli ampulü icat etmiş, patentini almış fakat elektriğin aktarılması sorununu bir türlü çözememiştir. Bunun için Tesla’dan yardım istemiş, başardığı takdirde Tesla’ya büyük paralar vereceğini söylemiştir. Tesla parlak zekasıyla Edison’ın sistemindeki sorunu çözerek icadına hayat vermiş ve Edison’a milyon dolarlar kazandırmıştır. Tesla’nın ödülüne gelince, Edison Tesla’ya vaat ettiği paranın tek kuruşunu vermemiştir.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Thomas Edison
Thomas Edison

Edison’ın icadının hayata geçmesinin ardından Tesla, Edison’ın doğru akımına karşılık alternatif akım kavramını ortaya attı. Çünkü Tesla’ya göre doğru akım, elektrik kullanımında ekonomik olmayan, yanlış bir sistemdi. Bu yüzden yükseltici ve alçaltıcılarla çalışan, büyük güçteki elektrik enerjisinin uzak mesafelere ekonomik bir şekilde taşınmasını sağlayan alternatif akım sistemini tasarladı.

Edison’ın icadının hayata geçmesinin ardından Tesla, Edison’ın doğru akımına karşılık alternatif akım kavramını ortaya attı. Çünkü Tesla’ya göre doğru akım, elektrik kullanımında ekonomik olmayan, yanlış bir sistemdi. Bu yüzden yükseltici ve alçaltıcılarla çalışan, büyük güçteki elektrik enerjisinin uzak mesafelere ekonomik bir şekilde taşınmasını sağlayan alternatif akım sistemini tasarladı.

Tesla’nın en büyük hayali dünyaya bedava enerji sağlamaktı. Bunu gerçekleştirmek için Niagara Şelalesi'nde dünyanın ilk hidroelektrik santralini kurdu. O dönemde Edison’la yaşadıklarına bir son vermek için cebinde 4 sentle New York’a taşınmıştı. Açlıktan ölmemek için yaptığı çukur kazma işçiliğinin yanında “Niagara Şelalesi'ni elektrik elde etmek için kullanacağım” sözünü gerçekleştirmek için projeler çiziyordu. Çizdiği projelerin çalıştığı şirket tarafından fark edilmesiyle gereken mali desteği sağlayarak 1890 yılında 10 adet hidroelektrik jeneratörü üretti. Bu sayede sözünü tuttu ve Niagara’dan 37.000 kilowatt elektrik üretti.

Tesla’nın en büyük hayali dünyaya bedava enerji sağlamaktı. Bunu gerçekleştirmek için Niagara Şelalesi'nde dünyanın ilk hidroelektrik santralini kurdu. O dönemde Edison’la yaşadıklarına bir son vermek için cebinde 4 sentle New York’a taşınmıştı. Açlıktan ölmemek için yaptığı çukur kazma işçiliğinin yanında “Niagara Şelalesi'ni elektrik elde etmek için kullanacağım” sözünü gerçekleştirmek için projeler çiziyordu. Çizdiği projelerin çalıştığı şirket tarafından fark edilmesiyle gereken mali desteği sağlayarak 1890 yılında 10 adet hidroelektrik jeneratörü üretti. Bu sayede sözünü tuttu ve Niagara’dan 37.000 kilowatt elektrik üretti.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)

Tesla hidroelektriği ürettikten sonra elektriğin taşınımına kafa yormaya devam etti. Alternatif akımı bulmuştu, fakat asıl amacı elektriğin bir kaynaktan çevreye yayılarak kablosuz olarak da taşınabileceğini kanıtlamaktı. 1900 yılında New York’ta bir yatırımcıyla anlaşarak Wardenclyffe adlı kulenin yapımına başladı. Tesla’nın tasarısında bu kule, dünyanın telefon ve telgraf servislerini bağlayacaktı. Aynı zamanda borsa verilerini, hava durumu bilgilerini, görüntüleri ve sesleri dünyaya aktaracaktı. Fakat yatırımcısı bu projenin dünyaya bedava enerji sağlayacağını fark edip mali desteğini çekti. Tüm dünya bu projeye kalkıştığı için Tesla’nın deli olduğunu düşündü.

Tesla hidroelektriği ürettikten sonra elektriğin taşınımına kafa yormaya devam etti. Alternatif akımı bulmuştu, fakat asıl amacı elektriğin bir kaynaktan çevreye yayılarak kablosuz olarak da taşınabileceğini kanıtlamaktı. 1900 yılında New York’ta bir yatırımcıyla anlaşarak Wardenclyffe adlı kulenin yapımına başladı. Tesla’nın tasarısında bu kule, dünyanın telefon ve telgraf servislerini bağlayacaktı. Aynı zamanda borsa verilerini, hava durumu bilgilerini, görüntüleri ve sesleri dünyaya aktaracaktı. Fakat yatırımcısı bu projenin dünyaya bedava enerji sağlayacağını fark edip mali desteğini çekti. Tüm dünya bu projeye kalkıştığı için Tesla’nın deli olduğunu düşündü.

Tesla'nın projesi devam edebilseydi günümüzde tüm dünya ücretsiz olarak kablosuz elektrik kullanabilecekti.

Tesla'nın projesi devam edebilseydi günümüzde tüm dünya ücretsiz olarak kablosuz elektrik kullanabilecekti.

Radyo, X Işınları, floresan lamba, neon ışıklar, hız ölçerler, ateşleme sistemi, radar, elektron mikroskobu, mikrodalga fırın, hidroelektrik, alternatif akım, uzaktan kumanda sistemi, uzaya ses dalgası gönderme... Bu buluşların hepsi Tesla’nın hayatının özeti. Bu buluşlar, dünyada kullanılan teknolojinin temel taşları. Hepsi Tesla’nın üstün zekasının bizlere mirası. Peki ona ne oldu? 7 Ocak 1943’te, 86 yaşındayken, beş parasız ve sefalet içinde yaşadığı New Yorker otelinde ölü bulundu. Pek sanmıyorum ama huzur içinde yatsın.

Radyo, X Işınları, floresan lamba, neon ışıklar, hız ölçerler, ateşleme sistemi, radar, elektron mikroskobu, mikrodalga fırın, hidroelektrik, alternatif akım, uzaktan kumanda sistemi, uzaya ses dalgası gönderme... Bu buluşların hepsi Tesla’nın hayatının özeti. Bu buluşlar, dünyada kullanılan teknolojinin temel taşları. Hepsi Tesla’nın üstün zekasının bizlere mirası. Peki ona ne oldu? 7 Ocak 1943’te, 86 yaşındayken, beş parasız ve sefalet içinde yaşadığı New Yorker otelinde ölü bulundu. Pek sanmıyorum ama huzur içinde yatsın.

Tesla öldüğünde tüm çalışmalarına ABD hükümeti tarafından el konuldu. Kelime kelime incelenen notları teknolojiye öncülük etti, halen de ediyor. Çağını aşmak budur. Kısa vadede ızdırap verse de uzun vadede böyle kalıcı olmaktır.

Tesla öldüğünde tüm çalışmalarına ABD hükümeti tarafından el konuldu. Kelime kelime incelenen notları teknolojiye öncülük etti, halen de ediyor. Çağını aşmak budur. Kısa vadede ızdırap verse de uzun vadede böyle kalıcı olmaktır.

Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)
Çağını Aşma Sorunsalı (Izdırabı)

"Bırakın doğruları gelecek söylesin ve herkesi eserlerine ve başarılarına göre değerlendirsin. Bugün onların olsun; uğrunda çok uğraştığım gelecek benimdir."

Nikola Tesla

"Bırakın doğruları gelecek söylesin ve herkesi eserlerine ve başarılarına göre değerlendirsin. Bugün onların olsun; uğrunda çok uğraştığım gelecek benimdir."

Nikola Tesla

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.