Bir Rock Şairi: Teoman

Sercan Sarıkaya 08.10.2016

Müzikle ilgili mahareti bir tarafa, son 20 yılda çıkmış en iyi şairlerden bence Teoman.

Bir Rock Şairi: Teoman

Albüm çıkarmadan önce gelen şöhret

Kendi albümünü çıkarıp meşhur olana dek Mavi Sakal ve Işığın Yansıması gibi kalburüstü gruplarda yer aldı Teoman. Anlatılan o ki Boğaziçi Üniversitesi'nde okuduğu dönemde bile yıldızdı. Kurduğu grupla verdiği konserler sayesinde okul çapında bir şöhreti olmuştu. 1996'da katıldığı Roxy Müzik Yarışmasında 'Ne Ekmek Ne De Su' (şarkının bestesi Teoman'ın sıklıkla çalıştığı Barlas'a ait, sözlerini birlikte yazmışlar) ile en iyi beste ödülünü alırken, 'Yollar' şarkısıyla da en iyi söz ödülü aldı Teoman. Bu ödüller müthiş bir kariyerin başlangıcı oldu.

Başlarda pop-rock, sonra hard rock

Aynı yıl, kendi adını taşıyan ilk albümünü çıkardı (hep bu cümleyi kurmak istiyordum). Başlangıçta, Pop-Rock ya da Soft Rock olarak nitelendirilebilecek albümler yaptı Teoman. Sırasıyla Teoman, O, Onyedi, Gönülçelen ve Teoman (kendi adını taşıyan ikinci albüm) albümlerini çıkardıktan sonra En Güzel Hikayem albümüyle müziğindeki büyük değişim başladı. Müzik gitgide sertleşti ama ne yazık ki şarkı sözleri eskisi kadar iyi değildi artık (Teoman standardına göre tabii, yoksa yine ortalamanın üstünde).

Kendi şiirlerini besteleyen bir rockçı

Bu yazıda tam olarak odaklanmak istediğim de bu aslında. Abartılı bulabilirsiniz ama Teoman'ın son 20 yılda çıkmış en iyi şairlerden olduğunu düşünüyorum. Şarkı sözlerinde harika tespitler, muhteşem tasvirler, oksimoronlar bulabilirsiniz. Mesela 'Sessiz Eller' şarkısında (bu şarkıda Şebnem Ferah geri vokalde harikalar yaratıyor) "kimin kimin bu sessiz eller, mor halkalı yaralı gözler, kıyılarıma vuran sen misin" der. Uykusuz kalmış, acı çekmiş birinin morarmış gözleri için "mor halkalı gözler" çok iyi tanımlama değil mi? Ya da 'Gönülçelen'de "hem yara bandım hem yaram" sözüyle oksimoronun dibine vurabilirsiniz. Louis Aragon ile atışırken de bulabilirsiniz Teoman'ı. "Mutlu aşk yoktur" diyen Aragon'a, 'Mutlu Son' şarkısında "mutlu aşk varsa da mutlu son yoktur" cevabını verir Teoman.

Ölüm ve yalnızlık teması

Şarkı sözleri (bu kadar yazdıktan sonra 'şiirleri' diyebilirim sanırım) Teoman'ın hep daha iyi olduğu taraftı. Ödüllü 'Yollar' şarkısında "aslında yollar, yalanını görmez, yaraları sarmaz, hiç bitmez" diyerek yolun aslında sonsuzluktan başka bir şey olmadığını en yalın haliyle anlatmış (Yılmaz Erdoğan da "yol bir yere gitmez, o bir durma biçimidir" der 'Bu Yol Nereye Gider?' şiirinde). Ölüm ve yalnızlık teması Teoman şiirlerinin kalbidir. 'Bazı Yalanlar' şarkısında "bazı ölümler uzun, bütün hayatlar kısaymış" der. Güzel bir gün şarkısında en sevdiği iki temayı bir arada kullanır: Sorma neden niçin, her şey yalnızlıktan, bak güzel bir gün ölmek için. 'Yalnızlık' farklı farklı şekillerde birçok şarkıda var. 'Hiç Kimse Bilmez'de "hiç kimse bilmez, hiç kimse sevmez, şimdi sen de yoksun yanımda" diyerek yalnızlığından ve sevilme isteğinden dem vurur şair.

Apolitik şarkılar, politik duruş

Aslında çoğu röportajında politik demeçler verse de şarkılarından siyaseti uzak tutmuştur. Bu konuyla ilgili tavrını da 'Sürpriz' şarkısında ifade etmiş: Kulağımda gürültüler uyurken televizyon açık kalmış, bir ülkenin bodrum katında kirli bir savaş varmış, midem bulanıyor galiba dünya tuttu. 'Bir ülkeyi' ve 'bodrum katı' diye tabir edilen yerleri bulmak size kalmış. Sonradan Teoman'ın akrabası olduğunu öğrendiğimiz Erdal Eren ve vurulan asker için yazdığı şarkıda olaya asıl bakılması gereken yerden bakmış, annelerin tarafından: Hep çocuk kalacaklar büyümeden birer tabutta, ama yaşıyorlar,
gülüyorlar annelerinin rüyalarında.

İnanç meselesi

İnanç konusu da sıklıkla yer aldı Teoman şiirlerinde. Bazen inanç konusunda fikri netti: Bir tuzağa kaptırmıştım kendimi ama eminim tanrı var bugün. Bazen de "İhtimalsiz bir hayal yok ki dünyada, varsa bile yok farz edip yalvarırım tanrıya... Bir gün gelir de dünya böyle kalırsa, vazgeçer isyan ederim artık Tanrı'ya" diyerek agnostisizm sularında dolaştı.

Tasvirlerin efendisi

Tasvir yeteneği gerçekten çok iyidir. Mesela yine 'Gönülçelen'i ele alırsak "kırıklarını aldırdım kalbimin, zırhımı çıkarttım astım portmantoya" diyerek kalbini yeni bir aşk için açtığını anlatır. 'Gündüz Tarifesi' şarkısında "bana gülmeyi armağan ettin ama nereye koydum bulamıyorum" deyip 'kelimelerle nasıl güzel oynanır?' sorusunun cevabını vermiştir.

Marş şarkılar

Marş diye tabir edilebilecek birçok şarkıya da imza atmıştır Teoman. Mesela Sonbahar'ın gayrı resmi marşıdır 'İstanbul'da Sonbahar'. Bunu dinleyip hüzünlenmek için İstanbul'da olmaya da gerek yok. Aşık olmasına rağmen kuyruğu dik tutanların marşı da 'Aşk Kırıntısı'dır. "Aşk kırıntısıyla doymaktansa, tek başım aç kalırım bu hayatta" diyerek "sevdim ama köle de değilim" mesajı verilir karşı tarafa. 'Paramparça' şarkısı çok kişisel bir şarkı olmasına rağmen hem doğum günü hem de babasızlık anlamında marş olmuştur. "Bir bar taburesi üstünde, babamın öldüğü yaştayım" sözü o kadar çok mesaj içeriyor ki, içini doldurmayı siz değerli okurlara bırakıyorum.

Öykü gibi şarkılar

Teoman'ın bazı şarkıları başlayıp biten öyküler gibidir. Yalnızlıktan ölmek üzere olan bir zamparanın öyküsünü iki bölümde anlattığı şarkılar mesela: Zamparanın Ölümü 1 ve Zamparanın Ölümü 2. İlk şarkının sonunda zampara, kıza "çok yalnızım n'olur size gidelim mi?" der, ikinci şarkı kızın "galiba kendinizi pek enteresan sanıyorsunuz" cevabıyla başlar. 'İstasyon İnsanları' şarkısında evden pek çıkmayan, kendine korunaklı bir hayat kuran Ruhi'nin hikayesini anlatır Teoman: Ruhi'dir benim adım, hiç çıkamam evimden, dostlar uydururum hayali, mutluyumdur bu yüzden. Ve tabii ki 'En Güzel Hikayem'. Baştan sona lirik bir film gibi bu şarkı-şiir-öykü karışımı muazzam şey. Başrollerde Teoman ve Şebnem Ferah. İmkansızlığın bir tadı olduğunu ve kekremsi bir şey olduğunu bu şarkıdan öğrenirsiniz.

Kent ozanı

Kent şairi ya da ozanı unvanını sonuna kadar hak ediyor Teoman. Gerçek bir modern yaşam şairi. Bu yüzden şarkı sözlerini içeren İnsanlık Halleri kitabını alıp bir de bu gözle okumanızı tavsiye ederim.

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.