Bilim Zihin Okumaya Ne Kadar Yakın?

Bihter Kartheuser 29.06.2016

Nörobilim sınırları zorlamaya devam ediyor. Yıl 1984 değil, ama Orwell’in kehanetine pek de uzak sayılmayız!

Zihninizin sahip olduğunuz tek mahrem alanınız olduğunu zannediyorsanız yanılıyorsunuz. Nörobilim alanında yapılan çalışmalar artık insan zihninin okunabileceğini gösteriyor. Kuhl ve Hongmi Lee’nin The Journal of Neuroscience’ta yayınlanan araştırmaları, bilimin insan zihnini okumaya ne kadar yakın olduğunu gösteren çalışmalardan biri.

Zihninizin sahip olduğunuz tek mahrem alanınız olduğunu zannediyorsanız yanılıyorsunuz. Nörobilim alanında yapılan çalışmalar artık insan zihninin okunabileceğini gösteriyor. Kuhl ve Hongmi Lee’nin The Journal of Neuroscience’ta yayınlanan araştırmaları, bilimin insan zihnini okumaya ne kadar yakın olduğunu gösteren çalışmalardan biri.

Araştırmayı MRI ve geliştirdikleri öğrenme arayüzüyle gerçekleştiriyorlar. MRI cihazına bağladıkları 23 kişi üzerinde bir deney gerçekleştiriyorlar. MRI cihazı kandaki ufacık değişimleri ölçüyor, bu da beyinde nörolojik aktivitenin ölçülmesi anlamına geliyor. Deneyin ilk aşamasında makine deneklere yüzlerce farklı yüz gösterirken, MRI cihazına bağlı yapay zeka programına iki farklı bilgi gidiyor. Bu bilgilerden ilki beyin aktivitesinin örüntüsü, ikincisi de deneklerin gözlemlediği yüzlere dair matematiksel tanımlamalar (deri rengi ya da duygusal durum gibi üç yüz farklı fiziksel hal içeriyor).

Araştırmayı MRI ve geliştirdikleri öğrenme arayüzüyle gerçekleştiriyorlar. MRI cihazına bağladıkları 23 kişi üzerinde bir deney gerçekleştiriyorlar. MRI cihazı kandaki ufacık değişimleri ölçüyor, bu da beyinde nörolojik aktivitenin ölçülmesi anlamına geliyor. Deneyin ilk aşamasında makine deneklere yüzlerce farklı yüz gösterirken, MRI cihazına bağlı yapay zeka programına iki farklı bilgi gidiyor. Bu bilgilerden ilki beyin aktivitesinin örüntüsü, ikincisi de deneklerin gözlemlediği yüzlere dair matematiksel tanımlamalar (deri rengi ya da duygusal durum gibi üç yüz farklı fiziksel hal içeriyor).

Deneyin ikinci aşamasında deneklere bu kez farklı yüzler gösteriliyor ve yapay zekadan bu yüzleri tahmin etmesi bekleniyor.

Deneyin ikinci aşamasında deneklere bu kez farklı yüzler gösteriliyor ve yapay zekadan bu yüzleri tahmin etmesi bekleniyor.

Bilim Zihin Okumaya Ne Kadar Yakın?
Bilim Zihin Okumaya Ne Kadar Yakın?

Yukarıdaki örnekte ilk sıra deneklere gösterilen yüzler, ikinci (ANG-Angular gyrus, bir şeyi çok iyi hatırladığımızda aktive olur) ve üçüncü sıra (OTC-occipitotemporal cortex, görsel bilgiye tepki verir) da beynin iki farklı bölgesinden gelen aktiviteye göre yapay zekanın ürettiği yüzleri gösteriyor.

Yukarıdaki örnekte ilk sıra deneklere gösterilen yüzler, ikinci (ANG-Angular gyrus, bir şeyi çok iyi hatırladığımızda aktive olur) ve üçüncü sıra (OTC-occipitotemporal cortex, görsel bilgiye tepki verir) da beynin iki farklı bölgesinden gelen aktiviteye göre yapay zekanın ürettiği yüzleri gösteriyor.

Yapay zeka yüzleri tahmin etme konusunda şu aşamada pek de başarılı gözükmüyor. Ancak bu belli belirsiz fotoğraflar bile bu yüzlere dair birtakım bilgiler içeriyor. Söylenene göre yapay zeka geliştikçe tahminler de gerçeğe daha yakın olacak.

Yapay zeka yüzleri tahmin etme konusunda şu aşamada pek de başarılı gözükmüyor. Ancak bu belli belirsiz fotoğraflar bile bu yüzlere dair birtakım bilgiler içeriyor. Söylenene göre yapay zeka geliştikçe tahminler de gerçeğe daha yakın olacak.

Kuhl ve Lee başka bir deneyde bu kez fotoğrafları gösterdikleri kişilere bu yüzleri akıllarında tutmaya çalışmalarını söylüyor. Denekler akıllarında tutmaya çalışırken MRI cihazı beyinlerini tarıyor ve bu kez sonuç daha iyi çıkıyor. Ancak bu kez yalnızca ANG’den kayda değer bilgi çıkıyor.

Kuhl ve Lee başka bir deneyde bu kez fotoğrafları gösterdikleri kişilere bu yüzleri akıllarında tutmaya çalışmalarını söylüyor. Denekler akıllarında tutmaya çalışırken MRI cihazı beyinlerini tarıyor ve bu kez sonuç daha iyi çıkıyor. Ancak bu kez yalnızca ANG’den kayda değer bilgi çıkıyor.

Bilim Zihin Okumaya Ne Kadar Yakın?
Bilim Zihin Okumaya Ne Kadar Yakın?

Hafıza okuma gerçekleşmiş olmasa bile Kuhl ve Lee’nin çalışması bu alanda hangi noktaya gelindiğini anlamıza yardım ediyor. Bu çalışma aynı zamanda gördüğümüz detayları gerçekten hatırlıyor muyuz, yoksa yalnızca hafızamız konusunda kendimize mi güveniyoruz sorusuna da kaynaklık ediyor.

Hafıza okuma gerçekleşmiş olmasa bile Kuhl ve Lee’nin çalışması bu alanda hangi noktaya gelindiğini anlamıza yardım ediyor. Bu çalışma aynı zamanda gördüğümüz detayları gerçekten hatırlıyor muyuz, yoksa yalnızca hafızamız konusunda kendimize mi güveniyoruz sorusuna da kaynaklık ediyor.

Neticede, Kuhl ve Lee de yapay zeka programının geliştirilerek daha zeki hale getirilmesi gerektiğini, ayrıca yüzlerce fotoğraf yerine binlerce fotoğraf gösterilmesi gerektiğini; diğer yandan aynı denekler üzerinde uzun süreler çalışmanın zorlukları gibi etmenleri de göz önünde bulundurarak araştırmalarına devam edeceklerini belirtiyorlar.

Neticede, Kuhl ve Lee de yapay zeka programının geliştirilerek daha zeki hale getirilmesi gerektiğini, ayrıca yüzlerce fotoğraf yerine binlerce fotoğraf gösterilmesi gerektiğini; diğer yandan aynı denekler üzerinde uzun süreler çalışmanın zorlukları gibi etmenleri de göz önünde bulundurarak araştırmalarına devam edeceklerini belirtiyorlar.

Bilimsel gelişmelerle ilgili her zaman da paranoyak olmamak lazım, o yüzden bu gelişmeleri Orwell’in kehanetiyle algılayıp algılamamayı size bırakıyorum...

Bilimsel gelişmelerle ilgili her zaman da paranoyak olmamak lazım, o yüzden bu gelişmeleri Orwell’in kehanetiyle algılayıp algılamamayı size bırakıyorum...

Kaynak: Vox.com

Kaynak: Vox.com

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.