Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

S. Emre Özcan 27.08.2016

Raffaello'nun en ünlü eseri olan Atina Okulu'nda hangi düşünürler ve filozoflar yer alıyor? Bu freskte acaba Raffaello'nun kendisi de var mı? Atina Okulu ile yeniden doğan ne olmuştu? İşte cevapları...

Neden Atina Okulu?

Raffaello Sanzio’nun günümüzde Vatikan Müzeleri içinde yer alan ve Papalık Odaları’ndan “Stanza della Segnatura”nın bir duvarını kaplayan ünlü freskini bilmeyen yoktur. Bu freskin adı Atina Okulu‘dur. Peki Raffaello eserine neden bu adı koymuştur ya da neden böyle bir fresk yapmaya karar vermiştir? Bilindiği gibi Rönesans kelimesinin kökeni Latince “renascere” fiilinden gelmekte, renascere de yeniden doğmak/yeniden doğuş anlamlarına vurgu yapmaktadır. Bu bakımdan Rönesans, Antik Yunan Sanatı’nın ve kültürünün yeniden doğuşunu simgelemektedir; ulaşılmak istenen ise Roma İmparatorluğu’nun dünyaya hükmeden o eşsiz gücüdür. İşte Raffaello de bu yüzden Atina Okulu’nu konu alan bir fresk yapmış ve freskin arka planını da Roma mimarisini örnek alarak tasarlamıştır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Atina Okulu’nda Kimler Var?

Raffaello, Atina Okulu’nu resmederken buradaki figürleri rastgele bir şekilde yerleştirmemiş, hepsine felsefelerine göre belli bir anlam ve duruş vermiştir.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Örneğin ortada öne doğru adım atmakta olan iki figür Platon ve Aristotales’i temsil etmektedir. Platon elinde Timaios kitabını tutmakta, Aristotales de Ethicha isimli en önemli kitaplarından biriyle kendini göstermektedir. Freskte görüldüğü üzere Platon parmağıyla yukarıyı, gökyüzünü yani idealar dünyasını işaret etmektedir; çünkü Platon’a göre bu dünya, yani fenomenler dünyası, idealar dünyasının sadece bir gölgesidir ve hakikat ancak idealar dünyası nda bulunabilir.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Aristotales ise eliyle yeryüzünü, bu dünyayı, Platon’un diliyle fenomenler yani görüngüler dünyasını göstermekte çünkü esas bilginin ve hakikatin bu dünyada, görüp dokunabildiğimiz bu yeryüzünde olduğuna inanmaktadır. Bu arada Raffaello, Platon figürünün yüzünü yaşadığı dönemde çok meşhur olan Leonardo da Vinci’den esinlenerek ve onun yüzünü temel alarak tasarlamıştır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Platon ve Aristotales’in hizasında, freskin sol tarafında yer alan yeşil tunikli figür ise ünlü bilgin Sokrates’tir. Sokrates, Platon’un diyaloglarında görüldüğü gibi etrafındaki insanlara sorular sorarak ve onları düşünmeye iterek kendi felsefesini açıklamaktadır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Merdivenlerin hemen başında, yüzünü eline dayamış şekilde oturan adam ise Herakleitos’tur. Herakleitos kendi çağında “karanlık adam” ya da “ağlayan adam” olarak tanınırdı; Raffaello, Herakleitos’u bu yüzden üzgün ve düşünceli bir şekilde resmetmiştir. Raffaello bu freski yaptığı sıralarda Michelangelo da Sistine Şapeli’nin tavanı üzerinde çalışmaktadır. Tavan fresklerinin yarısı tamamlandığında, şapel gösteri amaçlı açılır; Raffaello de freskleri görmeye gider. Raffaello gördüğü freskler karşısında şaşkınlığa düşer ve Michelangelo’ya hayran kalır. Bu yüzden Raffaello, tamamlanmış eserine sonradan Herakleitos figürünü ekler ve figüründe aslında Michelangelo’yu resmeder.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Merdivenlere boylu boyunca uzanmış, elindekini inceleyen figür Diyojen’dir. Kinik felsefesinin öncüsü Diyojen, medeniyeti ve her türlü malı mülkü redderek ömrü boyunca bir fıçıda yaşamaya karar vermiştir. Kendisini ziyarete gelen ve “benden bir dileğin var mı” diye soran Aristotales’in öğrencisi Büyük İskender’e bile “gölge etme, başka bir ihsan istemem” yanıtını vermiştir. Raffaello da Diyojen’i freskine, onun felsefi görüşüne en uygun şekilde yerleştirmiştir.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Freskin sol tarafında elindeki deftere bir şeyler yazmakta olan figür Pisagor’u temsil etmektedir. Pisagor’un tam önündeki tabloda ise kendisinin müzik ve matematik üzerine teorileri yer almaktadır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Pisagor’un tam sağ hizasındaki dengeleyici figür, Öklid’in ta kendisidir. Raffaello’nun bu figürü dönemin en önemli mimarlarından biri olan Bramante’den esinlenerek yaptığı da düşünülmektedir. Öklid etrafındaki öğrencilere, yerdeki tablo üzerine eğilmiş olarak, teori ve bilim anlayışını açıklamaktadır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Dikkat edilirse Raffaello, Atina Okulu freskinin sol tarafına müzik ve aritmatikle ilgilenen düşünürleri, sağ tarafına ise geometri ve astronomi ile ilgilenen düşünürleri yerleştirmiştir. Ortada yer alan düşünürler ise her konu hakkında kendisini geliştirmiş ve kendi oluşturdukları felsefi sistemler üzerinde çalışan düşünür ve filozoflardır.

Atina Okulu'nda Kimler Yer Alıyor?

Raffaello, 1509 ve 1511 yılları arasında yaptığı bu freskte kendisini de resmetmeyi unutmamıştır. O dönemde ressamların kendilerini eserlerine yerleştirmesi bir çeşit “imza” niteliği taşımaktadır. Atina Okulu’nun sağ köşesinde yer alan siyah şapkalı adam Raffaello’nun ta kendisidir ve freskte seyirciye doğru bakan tek figür odur.

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.