Antik Anadolu'da Kurban Ritüelleri

Oğuz Taktak 13.09.2016

Anadolu'da canlıların kurban edilmesi geleneğinin kökeni binlerce yıl öncesine dayanıyor.

Günümüzde çoğunlukla adak ve ibadet için Tanrı'ya kurban sunulur. Ancak tarihe bakıldığında, özellikle Anadolu'da ataların, dedelerin ruhlarını huzura erdirmek, bereketin ve bolluğun sağlanması için de kurban sunulurdu. Genellikle kurban deyince aklımıza "canlı hayvan" gelse de geçmişte kurban olarak buğday, hatta bazen pirinç sunulduğu da olurmuş.

Çok eskiden kurban ritüellerinin nasıl uygulandığı hakkında kesin bir bilgi yok. Ancak yazının bulunmasından sonra Anadolu medeniyetlerinin kurban ritüelleri hakkında çok detaylı olmasa da bir miktar bilgi bulunuyor.

Bazıları şöyle:

Antik Anadolu'da Kurban Ritüelleri

Hititler

Hititler, M.Ö. 17. yüzyılda Anadolu’nun ilk merkezi gücü olarak bilinir ve kurban sunumları için katı kuralları bulunmaktaydı. Ülkenin ilk meyveleri, bir yaşındaki hayvanları, yiyecek ve içeceğin ilkinin sunulması gerekiyordu. Pis olarak kabul ettikleri domuz ve köpeği kurban olarak pek tercih etmiyorlardı. Kurban için tercih edilen hayvanlar genellikle öküz, koyun ve keçiydi. Tanrılar için seçilen hayvanların kusursuz ve iyi durumda olmaları gerekirdi. Hititler'de kan akıtmak önemliydi, bazı kültürlerde görülen yakarak kurban etme yerine hayvanlar, boğazları kesilerek öldürülürdü.

Antik Anadolu'da Kurban Ritüelleri

Sümerler

Sümerler, M.Ö. 4000 - M.Ö. 2000 yılları arasında, bugünkü Güney Irak’tan, Güneydoğu Anadolu'ya kadar, bilinen ilk sistemli yönetimi kuran toplluluktur ve kendinden sonraki birçok medeniyete etki etmişlerdir. Sümerler'de kurban ritüelleri, Ziggurat adı verilen tapınaklarda gerçekleştirilirdi. Kişisel kurban ritüellerinde genellikle ekmek, şarap, tereyağı, bal, tuz gibi yiyecekler kutsal mekandaki Tanrı heykelinin önüne konuluyor, sağ ayağı ve böbrekleri kızartılarak Tanrıya ikram edilecek olan bir sığır öldürülüyor, törene katılanlar arasında paylaşılıyordu. Toplu törenlerde ise, hayvanların insanlar için yaratıldığı vurgulanırken, bu durum şu sözlerle orada bulunanlara özenle anlatılıyordu;

''Koyun insanlığın vekilidir; insan yaşamı için bir koyun vermelidir, insan başı yerine bir koyun başı vermelidir.''

Antik Anadolu'da Kurban Ritüelleri

Antik Yunan

Antik Yunan’da Hititler'den farklı olarak kurban için seçilen hayvan kan akıtılarak değil, belli parçaları ya da tamamı yakılarak Tanrılara sunulurdu. Çok sayıda olan Tanrı ve Tanrıçaların her biri için belirlenmiş evcil hayvanlar, yabani hayvanlar, kuşlar hatta balıklardan oluşan kurbanlar sunulurdu. Genellikle, ''Gök'' ile alakalı Tanrılar için az tüylenmiş, yeraltı ve öte dünya Tanrıları için ise siyah renkli kurbanlar tercih edilirdi. Bir kadının doğurganlığını artırması için, toprak tanrıçasına tohum saçması ve savaş Tanrısına kömür sunması gerekirdi. Denizciler ise rüzgar için Poseidon’a yanmış kurbanlar sunmalıydı.

Antik Anadolu'da Kurban Ritüelleri

“Günahtan kurtulduğuna inanmak mutluluk veriyorsa, bunun için gerekli olan, insanın günahkâr olması değildir. Kendini günahkâr hissetmesidir."

Friedrich Nietzsche

Kaynaklar: Wikipedia, Gürbüz Erginer, Kurbanın Kökenler ve Anadolu'da Kanlı Kurban Ritüelleri". 1997. İstanbul: Yapıkredi Yayınları"

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

BU YAZARDAN

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.