Alternatif Komün Yaşam Toplulukları

Ece Soylu 23.08.2016

‘’Bir gün sahil kasabasına yerleşip kendi domatesimi ekeceğim’’ demenin ötesine geçmiş insanlar da varmış; mutluyuz, umutluyuz.

Komün toplumlar, aynı amaç doğrultusunda bir araya gelmiş insanlardan oluşur. Herkesin üretime katkı sağladığı, bireysel sahiplenmenin olmadığı, olabildiğince doğal ve çevre dostu yaşam sistemleridir.

(Burada komün tanımına bir açıklık getirelim; sözlük anlamı ''kapalı grup'' olan komün, ortak amaçlar için bir araya gelmiş insanları tanımlıyor. Bizim ele aldığımız komün tipleri ekolojik yaşama kendini adamış insanlardan oluştuğu için oldukça iyimser bir tanım yaptık ancak, tarikat gibi oluşumlar da komün olarak değerlendiriliyor.)

Trafiğin, gürültünün, yığınla bekleyen işin bünyede yaptığı gerilimle yaşadığı yerden nefret eden insan sayısı tavan yaptı. Kime dokunsak, hiç gecikmeden yılgınlık ünlemleri eşliğinde emekliliğe kalan günleri nasıl saydığını anlatmaya başlıyor. Makus kaderine boyun eğmiş, şikayet ettikleri hayatı yaşamaya devam eden milyonlarca insan yanında; huzuru doğada bulup yeni bir toplum düzeni kurma cesaretini göstermiş insanlar da varmış!

İşte, hepimize ilham verecek alternatif komün yaşam toplulukları:

Komün toplumlar, aynı amaç doğrultusunda bir araya gelmiş insanlardan oluşur. Herkesin üretime katkı sağladığı, bireysel sahiplenmenin olmadığı, olabildiğince doğal ve çevre dostu yaşam sistemleridir.

(Burada komün tanımına bir açıklık getirelim; sözlük anlamı ''kapalı grup'' olan komün, ortak amaçlar için bir araya gelmiş insanları tanımlıyor. Bizim ele aldığımız komün tipleri ekolojik yaşama kendini adamış insanlardan oluştuğu için oldukça iyimser bir tanım yaptık ancak, tarikat gibi oluşumlar da komün olarak değerlendiriliyor.)

Trafiğin, gürültünün, yığınla bekleyen işin bünyede yaptığı gerilimle yaşadığı yerden nefret eden insan sayısı tavan yaptı. Kime dokunsak, hiç gecikmeden yılgınlık ünlemleri eşliğinde emekliliğe kalan günleri nasıl saydığını anlatmaya başlıyor. Makus kaderine boyun eğmiş, şikayet ettikleri hayatı yaşamaya devam eden milyonlarca insan yanında; huzuru doğada bulup yeni bir toplum düzeni kurma cesaretini göstermiş insanlar da varmış!

İşte, hepimize ilham verecek alternatif komün yaşam toplulukları:

Niederkaufengen Kommune (Almanya)

Niederkaufengen Kommune (Almanya)

Alternatif Komün Yaşam Toplulukları
Alternatif Komün Yaşam Toplulukları

1986 yılında kurulan bu komün, doğayla tamamen dost bir yaşam düzeni kuruyor. Birkaç bina, bahçe ve avlulardan oluşan yaşam alanı enerji ihtiyacının tamamını, hatta fazlasını, alternatif enerji kaynaklarından sağlayacak şekilde dizayn edilmiş. Radyasyonun zararlarından olabildiğince korunmak isteyen topluluk sakinleri, yerleşkenin ortak yaşam alanlarında telefon ve internet kullanımından kaçınıyor. Bireyselliğin olabildiğince arka plana atıldığı bu topluluklarda insanlar, yardımlaşma ve dayanışma duygusuyla hareket ediyor. Çocukların büyütülme sorumluluğu, kendi ebeveynlerinin yanı sıra komün içerisindeki çocuğu olmayan yetişkinler tarafından da üstleniliyor. Para algısı ise alıştığımız düzenden tamamen farklı. Komün içerisindeki 4-5 kişi dışında herkes herhangi bir atölye ya da üretim işinde çalışıyor. Ancak, bu çalışmalardan herhangi bir gelir elde etmiyorlar. Topluluğun ortak bir kasası bulunuyor ve komün dışında çalışanlar kazandıkları parayı bu kasaya yatırıyor. Bireysel mal varlığının bulunmadığı bu düzende, herkes ihtiyacı olduğu kadar parayı kasadan alabiliyor. Bunun için bir toplantı yapılıyor ve para talep eden kişinin parayı ne için istediği, ellerindekilerle ihtiyacının karşılanıp karşılanamayacağı tartışılıyor. Eğer, sistem içerisindeki kaynaklarla giderilemeyen bir ihtiyaçsa, kişinin para talebi kabul ediliyor. Topluluk içerisindeki bireylerin hepsinde, ihtiyacı olanı alma bilinci var. Kimse ihtiyaç duymadığı bir iğneyi dahi talep etmiyor. Böyle olunca kasaya giren para, aylık harcamalarla giden paradan bir hayli fazla oluyor. Üstelik yerleşke sakinleri kendilerinin yetiştiremediği birçok ürünü dışarıdan temin etmek zorunda kalıyor. Organik ve çiftçi haklarını gözeten ürünleri tercih ettikleri için gıdaya ödedikleri para miktarı fazla oluyor ancak buna rağmen gelirlerinden az harcamayı başarabiliyorlar. Komün içerisinde birkaç araba bulunuyor ve bu arabalar belli birilerine ait değil. Kimin ihtiyacı varsa arabaları alıp kullanabiliyor. Topluluk içerisinde alınan kararlarda çoğulculuk ilkesi değil, uzlaşmacılık ilkesi uygulanıyor. Bir kişi dahil alınan kararı onaylamıyorsa herkesin kabul edeceği başka seçenekler bulunmaya çalışıyor. Ancak bu durum sanıldığı kadar kolay değil, kimi tartışmalar asla sonuca varamıyor ya da uzlaşılması çok uzun zaman alıyor. Burada bizi şaşkına çevirecek nokta ise, tüm bu tartışmaların huzur ortamında sürmesi. Herkes farklı görüşlere saygı duymanın ve kendi düşüncelerini söyleme özgürlüğünün bilincinde. Hal böyle olunca, bitmek bilmeyen konuşmalara maruz kalsalar da kimse bu uzlaşmacı anlayıştan şikayetçi değil.

1986 yılında kurulan bu komün, doğayla tamamen dost bir yaşam düzeni kuruyor. Birkaç bina, bahçe ve avlulardan oluşan yaşam alanı enerji ihtiyacının tamamını, hatta fazlasını, alternatif enerji kaynaklarından sağlayacak şekilde dizayn edilmiş. Radyasyonun zararlarından olabildiğince korunmak isteyen topluluk sakinleri, yerleşkenin ortak yaşam alanlarında telefon ve internet kullanımından kaçınıyor. Bireyselliğin olabildiğince arka plana atıldığı bu topluluklarda insanlar, yardımlaşma ve dayanışma duygusuyla hareket ediyor. Çocukların büyütülme sorumluluğu, kendi ebeveynlerinin yanı sıra komün içerisindeki çocuğu olmayan yetişkinler tarafından da üstleniliyor. Para algısı ise alıştığımız düzenden tamamen farklı. Komün içerisindeki 4-5 kişi dışında herkes herhangi bir atölye ya da üretim işinde çalışıyor. Ancak, bu çalışmalardan herhangi bir gelir elde etmiyorlar. Topluluğun ortak bir kasası bulunuyor ve komün dışında çalışanlar kazandıkları parayı bu kasaya yatırıyor. Bireysel mal varlığının bulunmadığı bu düzende, herkes ihtiyacı olduğu kadar parayı kasadan alabiliyor. Bunun için bir toplantı yapılıyor ve para talep eden kişinin parayı ne için istediği, ellerindekilerle ihtiyacının karşılanıp karşılanamayacağı tartışılıyor. Eğer, sistem içerisindeki kaynaklarla giderilemeyen bir ihtiyaçsa, kişinin para talebi kabul ediliyor. Topluluk içerisindeki bireylerin hepsinde, ihtiyacı olanı alma bilinci var. Kimse ihtiyaç duymadığı bir iğneyi dahi talep etmiyor. Böyle olunca kasaya giren para, aylık harcamalarla giden paradan bir hayli fazla oluyor. Üstelik yerleşke sakinleri kendilerinin yetiştiremediği birçok ürünü dışarıdan temin etmek zorunda kalıyor. Organik ve çiftçi haklarını gözeten ürünleri tercih ettikleri için gıdaya ödedikleri para miktarı fazla oluyor ancak buna rağmen gelirlerinden az harcamayı başarabiliyorlar. Komün içerisinde birkaç araba bulunuyor ve bu arabalar belli birilerine ait değil. Kimin ihtiyacı varsa arabaları alıp kullanabiliyor. Topluluk içerisinde alınan kararlarda çoğulculuk ilkesi değil, uzlaşmacılık ilkesi uygulanıyor. Bir kişi dahil alınan kararı onaylamıyorsa herkesin kabul edeceği başka seçenekler bulunmaya çalışıyor. Ancak bu durum sanıldığı kadar kolay değil, kimi tartışmalar asla sonuca varamıyor ya da uzlaşılması çok uzun zaman alıyor. Burada bizi şaşkına çevirecek nokta ise, tüm bu tartışmaların huzur ortamında sürmesi. Herkes farklı görüşlere saygı duymanın ve kendi düşüncelerini söyleme özgürlüğünün bilincinde. Hal böyle olunca, bitmek bilmeyen konuşmalara maruz kalsalar da kimse bu uzlaşmacı anlayıştan şikayetçi değil.

Sieben Linden (Almanya)

Sieben Linden (Almanya)

Alternatif Komün Yaşam Toplulukları
Alternatif Komün Yaşam Toplulukları

Yine Almanya’dan bir komün yaşam örneği. Kuruluş amacı dünya üzerinde minimum ekolojik ayak izi bırakmak olan Sieben Linden, 1997 yılında hayata geçirilmiş. İnşaat aşamasından başlanarak sürdürülebilirlik ve kendine yeterlilik ilkesiyle oluşturulmuş bir köy. Evlerin tamamı, araziden elde edilen odun, kerpiç ve samanlarla hiçbir elektrikli alet kullanılmadan inşa edilmiş. Şu an için yüz yetişkin ve kırk çocuğun yaşadığı bu yerleşkede oluşturulan sosyal gruplar, sosyal gelişim ve iş birliği açısından yarar sağlıyor. İlgi alanlarına göre ayrılan 30-35 kişilik gruplar topluluk içerisinde ilgilenilmesi gereken eğitim veya ekolojik yapı modelleri gibi konularda çalışmalar yapıyor. Üstelik, belli dönemlerde dışarıdan katılıma da açık olan permakültür ve ekoköy eğitimleri düzenleniyor. İngilizce verilen bu eğitimlerden olabildiğince çok insanın yararlanması hedeflenmiş.

(Burada permakültür ile ilgili de ayrı bir parantez açalım; permakültür, doğayı ve tüm canlıları bir bütün olarak düşünerek tüm sistemin yararını gözeten bir sürdürebilirlik anlayışıdır. Organik ve ekolojik anlayıştan ayrılan noktası, canlı cansız tüm oluşumlarıyla ekosistemi ele almasıdır. Yani, her bir taşın yaprak kadar değerli olduğu bir anlayış hakim.)

Yine Almanya’dan bir komün yaşam örneği. Kuruluş amacı dünya üzerinde minimum ekolojik ayak izi bırakmak olan Sieben Linden, 1997 yılında hayata geçirilmiş. İnşaat aşamasından başlanarak sürdürülebilirlik ve kendine yeterlilik ilkesiyle oluşturulmuş bir köy. Evlerin tamamı, araziden elde edilen odun, kerpiç ve samanlarla hiçbir elektrikli alet kullanılmadan inşa edilmiş. Şu an için yüz yetişkin ve kırk çocuğun yaşadığı bu yerleşkede oluşturulan sosyal gruplar, sosyal gelişim ve iş birliği açısından yarar sağlıyor. İlgi alanlarına göre ayrılan 30-35 kişilik gruplar topluluk içerisinde ilgilenilmesi gereken eğitim veya ekolojik yapı modelleri gibi konularda çalışmalar yapıyor. Üstelik, belli dönemlerde dışarıdan katılıma da açık olan permakültür ve ekoköy eğitimleri düzenleniyor. İngilizce verilen bu eğitimlerden olabildiğince çok insanın yararlanması hedeflenmiş.

(Burada permakültür ile ilgili de ayrı bir parantez açalım; permakültür, doğayı ve tüm canlıları bir bütün olarak düşünerek tüm sistemin yararını gözeten bir sürdürebilirlik anlayışıdır. Organik ve ekolojik anlayıştan ayrılan noktası, canlı cansız tüm oluşumlarıyla ekosistemi ele almasıdır. Yani, her bir taşın yaprak kadar değerli olduğu bir anlayış hakim.)

İmece Evi (Türkiye)

İmece Evi (Türkiye)

Ülkemizde böyle bir oluşumun hayata geçirilebilmiş olması, bu mutlu azınlıkları takip etme konusunda oldukça ilham verici oldu doğrusu. İzmir Menemen’de kurulan İmece Evi, diğer ekoköy sistemlerinde olduğu gibi minimum teknoloji, maksimum doğallık ilkesiyle hareket ediyor. Kendi enerjisini kendisi üreten köyde, diş macunundan sabuna kadar her şey köy sakinleri tarafından üretiliyor. İmece Evi’nin kurucusu İsmail Yenigün, bu köyü sadece bir yaşam alanı olarak değil, aynı zamanda bir dinlenme ve arınma merkezi olarak tanımlıyor. Tüm işler elektrikli alet kullanmadan tamamen insan gücüyle hallediliyor. Çobanlık yapmaktan çiftçiliğe, deterjan yapımından kalas işçiliğine her türlü iş el birliğiyle yapılıyor. Köy, bu yaşam tarzını anlamış herkesi davet ediyor. İnternette okuduğu yazıdan sonra çocuğunu alıp köye yerleşmiş bir kadından bir garip Çinliye kadar her kesimden, her milletten insan görmek mümkün. Geçimlerini sadece ürettikleri ürünlerle sağlayan köy sakinleri, bahçe aboneliği sistemiyle de bu köyde yaşamaya fırsat bulamayanları hasat ortağı yaparak taptaze meyve ve sebzeleri şehre ulaştırıyorlar.

Ülkemizde böyle bir oluşumun hayata geçirilebilmiş olması, bu mutlu azınlıkları takip etme konusunda oldukça ilham verici oldu doğrusu. İzmir Menemen’de kurulan İmece Evi, diğer ekoköy sistemlerinde olduğu gibi minimum teknoloji, maksimum doğallık ilkesiyle hareket ediyor. Kendi enerjisini kendisi üreten köyde, diş macunundan sabuna kadar her şey köy sakinleri tarafından üretiliyor. İmece Evi’nin kurucusu İsmail Yenigün, bu köyü sadece bir yaşam alanı olarak değil, aynı zamanda bir dinlenme ve arınma merkezi olarak tanımlıyor. Tüm işler elektrikli alet kullanmadan tamamen insan gücüyle hallediliyor. Çobanlık yapmaktan çiftçiliğe, deterjan yapımından kalas işçiliğine her türlü iş el birliğiyle yapılıyor. Köy, bu yaşam tarzını anlamış herkesi davet ediyor. İnternette okuduğu yazıdan sonra çocuğunu alıp köye yerleşmiş bir kadından bir garip Çinliye kadar her kesimden, her milletten insan görmek mümkün. Geçimlerini sadece ürettikleri ürünlerle sağlayan köy sakinleri, bahçe aboneliği sistemiyle de bu köyde yaşamaya fırsat bulamayanları hasat ortağı yaparak taptaze meyve ve sebzeleri şehre ulaştırıyorlar.

Findhorn (İskoçya)

Findhorn (İskoçya)

Alternatif Komün Yaşam Toplulukları
Alternatif Komün Yaşam Toplulukları

Findhorn Vakfı’nın girişimleri sonucu 1981 yılında kurulmuş olan bu komün, diğer ekoköy sistemlerinin sahip olduğu tüm sürdürülebilirlik ve enerji üretimi imkanlarına sahip. Bunun yanında Living Machine adını verdikleri bir su arıtma sistemleri bulunuyor. Güneş panelleri yanında rüzgar türbinlerinden de faydalanan köy sakinleri, 750 kW’a kadar elektrik üretebiliyor. Takas aracı olarak kullandıkları ve EKO ismini verdikleri para birimleri de bulunuyor. Bir EKO’nun yaklaşık değeri 1 Sterlin olarak belirlenmiş. Özellikle arıtma sistemleri ve geri dönüşüme katkılarıyla birçok üniversitenin de dikkatini çekmiş bu köy, yılın belli dönemlerinde eğitim merkezi olarak kullanılıyor. Kendi bünyesinde verdiği ekoköy tasarım eğitimleri ile bu yaşam tarzını daha çok insana ulaştırmayı hedefliyorlar. 2007 yılında yapılmış bir araştırmaya göre, en küçük ekolojik ayak izine sahip topluluk olarak belirlenmiş.

Findhorn Vakfı’nın girişimleri sonucu 1981 yılında kurulmuş olan bu komün, diğer ekoköy sistemlerinin sahip olduğu tüm sürdürülebilirlik ve enerji üretimi imkanlarına sahip. Bunun yanında Living Machine adını verdikleri bir su arıtma sistemleri bulunuyor. Güneş panelleri yanında rüzgar türbinlerinden de faydalanan köy sakinleri, 750 kW’a kadar elektrik üretebiliyor. Takas aracı olarak kullandıkları ve EKO ismini verdikleri para birimleri de bulunuyor. Bir EKO’nun yaklaşık değeri 1 Sterlin olarak belirlenmiş. Özellikle arıtma sistemleri ve geri dönüşüme katkılarıyla birçok üniversitenin de dikkatini çekmiş bu köy, yılın belli dönemlerinde eğitim merkezi olarak kullanılıyor. Kendi bünyesinde verdiği ekoköy tasarım eğitimleri ile bu yaşam tarzını daha çok insana ulaştırmayı hedefliyorlar. 2007 yılında yapılmış bir araştırmaya göre, en küçük ekolojik ayak izine sahip topluluk olarak belirlenmiş.

Daha önce kaleme aldığımız iki komün örneğine de bakmanızı tavsiye ederiz: Özgür Şehir Christiania, Bauwagenplatz

Daha önce kaleme aldığımız iki komün örneğine de bakmanızı tavsiye ederiz: Özgür Şehir Christiania, Bauwagenplatz

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

Bu habere henüz site içi yorum yazılmamış.

Gazetemsi
Facebook'ta takip et Twitter'da takip et Youtube'da takip et Instagram'da takip et

©2016 Gazetemsi.com. Her hakkı saklıdır.